OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich

Rozmowa została nagrana w poniedziałek, 26 października 2026 r. Podane w materiale ceny odnoszą się do tego dnia. Europa wchodzi w sezon grzewczy z niższym poziomem zapasów gazu niż w poprzednich latach. Jednocześnie napięcia na Bliskim Wschodzie, ograniczenia dostaw LNG i rosnące ceny zwiększają niepewność na rynku. O sytuacji na europejskim rynku gazu przed zimą, możliwych scenariuszach i konsekwencjach dla odbiorców rozmawiamy z Agatą Łoskot-Strachotą, ekspertką Ośrodka Studiów Wschodnich.

Zakończyły się wybory w Izraelu. W tym odcinku podsumowujemy wyniki i odpowiadamy na pytanie czy Binjamin Netanjahu wciąż będzie premierem Izraela. Link do przewodnika po Izraelskiej polityce: https://youtu.be/EpjNngeCAik Komentarz przedwyborczy Marka Matusiaka: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-09-01/kontynuacja-czy-stylistyczna-korekta-izrael-przed-wyborami Publikacja „Paradoksy izraelskiej polityki” https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/PW_87_Paradoksy%20izraelskiej%20polityki_net_0.pdf

Trwające od września protesty we Francji eskalują. Na ulicach dochodzi do zamieszek, a lokalne służby nie zawsze są wstanie zapanować nad sytuacją. Nie brakuje również wątków międzynarodowych: najczęściej mówi się tutaj o skutkach nielegalnej migracji i rosyjskiej propagandzie. Ile jest w tym prawdy wyjaśnia ekspert OSW Łukasz Maślanka.

Od kilku tygodni w Albanii odbywają się protesty. Niezadowolenie spowodowane decyzją o wybudowaniu luksusowego kurortu przez zięcia Donalda Trumpa w ważnym dla środowiska naturalnego miejscu przerodziło się w ogólnokrajowe antyrządowe wystąpienia. Edi Rama próbuje przeczekać kryzys i liczy na wygaśnięcie protestów. Jaka jest skala wystąpień w Albanii i czego możemy się spodziewać? O tym mówi ekspert OSW Michał Kucharski.

W ostatnich dniach odbyło się posiedzenie Rady Europejskiej. Przywódcy Unii Europejskiej rozmawiali między innymi o polityce wobec Chin. Jakie decyzje podjęto? Co się wydarzyło? Jakie mogą być dalsze kroki? Na te i inne pytania odpowiadają Jakub Jakóbowski i Maciej Kalwasiński.

Przedstawiciele państw członkowskich negocjują wieloletnie ramy finansowe Unii Europejskiej. W obliczu wojen, kryzysów i nadszarpnięcia największych gospodarek wspólnoty dyskusja jest wyjątkowo zażarta, a dodatkowo Komisja Europejska próbuje przeforsować większą centralizację. Czego możemy się spodziewać i jak w najbliższych latach Unia Europejska może się zmienić? Na te pytania odpowiada Konrad Popławski.

Książka markiza de Custine’a, mimo że napisana prawie 200 lat temu, pod wieloma względami wciąż bardzo trafnie opisuje współczesną Rosję. Co autor zobaczył podczas swojej podróży i dlaczego jego książka do dziś budzi tak duże zainteresowanie? Jak udało mu się zajrzeć za kotarę, by zobaczyć tę prawdziwą Rosję? O "Listach z Rosji" mówi Wojciech Konończuk, Dyrektor OSW.

Donald Trump przed wyborami połówkowymi w Stanach Zjednoczonych nasilił swoje działania w sprawie rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Ogłosił w ostatnim czasie, że Rosja sprzeda Amerykanom paliwo. Zarządził też zawieszenie broni. O tym, w co gra Trump i co to oznacza dla Rosji i Ukrainy, mówią eksperci Ośrodka Studiów Wschodnich Tadeusz Iwański i Ernest Wyciszkiewicz.

Najpierw II wojna światowa i zbrodnie wojenne Ustaszy, obóz koncentracyjny w Jasenovacu i współpraca z III Rzeszą, później walki na Bałkanach w latach dziewięćdziesiątych i czystki etniczne, zbrodnie w Bośni i brutalna wojna domowa. Chorwacja ma trudną historię i wiele postaci które zapisały się na czarnych kartach historii. O tym, jak Chorwaci postrzegają swoja historię, jak mówią o Ustaszach i jak odnoszą się do zbrodni popełnianych przez swoich przodków, mówi Michał Kucharski.

Coraz głośniej mówi się o powrocie Rosjan na Igrzyska Olimpijskie. Na innych europejskich i światowych turniejach reprezentanci Rosji już występują. Jak wygląda sport w Rosji, w jaki sposób Kreml go wykorzystuje i dlaczego tak trudno usunąć Rosjan z międzynarodowych turniejów? O sporcie w Rosji opowiada ekspert OSW Filip Rudnik.

Wybory w Bośni i Hercegowinie już za nami. Jakie są ich wyniki i co oznaczają dla przyszłości tego podzielonego państwa? W wyborach wyłoniono przedstawicieli do Prezydium Bośni i Hercegowiny. O wynikach wyborów, sytuacji politycznej w Bośni i Hercegowinie rozmawiamy z Michałem Kucharskim- ekspertem OSW

To pierwsze z zapowiedzianych spotkań Prezydenta USA Donalda Trumpa z chińskim przywódcą Xi Jinpingiem. Po rozmowach z Waszyngtonie nie usłyszeliśmy wielu konkretów, ale przyszłość relacji Waszyngtonu z Pekinem, jak i wszystkich ich konsekwencji, staje się coraz bardziej niepokojaca. O tym, jak przebiegało spotkanie i czego możemy się spodziewać mówią Jakub Jakóbowski i Andrzej Kohut.

Kazachstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kirgistan i Tadżykistan dysponują ogromnymi zasobami surowców, ale ich znaczenie gospodarcze nie kończy się na ropie, gazie czy uranie. Coraz większą rolę odgrywają także surowce krytyczne, nowe szlaki transportowe i Korytarz Środkowy łączący Azję z Europą.Czy Rosja i Chiny nadal dominują gospodarczo w regionie? Jak wygląda zaangażowanie Unii Europejskiej? Czy Korytarz Środkowy może zmienić położenie Azji Centralnej na światowej mapie handlu? I wreszcie – co na rosnącym znaczeniu tego regionu może zyskać Polska?O gospodarce Azji Centralnej opowiedzą Daria Zielińska, Agata Łoskot-Strachota i Konrad Popławski.

Aleksandar Vucić podał się do dymisji, tym samym zrezygnował ze stanowiska prezydenta Serbii. Teraz wystartuje jako lider swojego ugrupowania w wyborach parlamentarnych. Jego celem jest stanowisko premiera rady ministrów, a co za tym idzie - jeśli wygra wybory - będzie dalej rządził krajem. O tym, w jakiej sytuacji jest Serbia i jakie szansce na zwycięstwo ma Aleksandar Vucić wyjaśnia Jan Nowinowski.

Jemen - mimo że pogrążony w kryzysie - ze względu na swoje położenie nad Morzem Czerwonym jest jednym z najważniejszych punktów regiony. W tym podcaście przyglądamy się historii kraju, rewolucjom, przemianom i Hutim, organizacji która potrafi sparaliżować międzynarodowy rynek transportu ropy naftowej. O tym czym był, a czym jest Jemen mówi Jakub Sławek, były pracownik placówki w Jemenie i współpracownik Ośrodka Studiów Wschodnich.

W Pentagonie trwa wielka przebudowa. Donald Trump i sekretarz obrony Pete Hegseth wymieniają najwyższych rangą dowódców, ograniczają liczbę stanowisk generalskich i zapowiadają koniec tego, co określają jako „woke” w amerykańskich siłach zbrojnych. Czy chodzi wyłącznie o walkę z biurokracją i programami DEI? Czy za masowymi zmianami personalnymi kryje się również próba stworzenia bardziej lojalnego wobec prezydenta dowództwa? Hegseth chce sił zbrojnych opartych na „warrior ethos” – etosie wojownika, większej zdolności bojowej, nowych technologiach i szybszym podejmowaniu decyzji. Jednocześnie Stany Zjednoczone stoją przed wyzwaniami związanymi z Chinami, NATO i przyszłością amerykańskiej obecności w Europie. Co naprawdę dzieje się w Pentagonie? O tym rozmawiamy z Andrzejem Kohutem-ekspertem OSW.

We wrześniu 2026 roku w Rosji odbyły się wybory do Dumy Państwowej. Rekordowe były frekwencja, poparcie dla Jednej Rosji (partii Władimira Putina) i oszustwa. Po co w kraju, w którym Putin trzyma dyktatorską ręką władzę, organizować wybory, które nawet nie tworzą iluzji demokracji? O tym mówi Maria Domańska, ekspertka Ośrodka Studiów Wschodnich?

W wyborach landowych w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, które miały miejsce 20 września, partia CDU odniosła historyczną porażkę. Nie przekroczyła progu wyborczego i nie wejdzie do parlamentu kraju związkowego. Zwyciężyła AfD, uzyskując 38,2% głosów. Z kolei w Berlinie sukces odniosła Lewica (Die Linke), uzyskując 25,7% poparcia. O wynikach wyborów oraz ich skutkach dla polityki lokalnej jak i federalnej mówią eksperci OSW Anna Kwiatkowska i Kamil Frymark.

Chorwacja i Albania to popularne kierunki dla Polaków i nie tylko. Jednak turystyka w tych krajach ma coraz większe problemy. W tym odcinku mówimy o tym dlaczego Chorwacja jest coraz droższa, jak skandale korupcyjne wpływają na Albanię i tamtejszy rynek turystyczny i jak oba kraje chcą sobie radzić z tymi problemami.

Społeczeństwa Azji Centralnej przechodzą teraz wielką zmianę. Wysokie wskaźniki demograficzne, duże oczekiwania i autorytarne systemy które mogą się nie podobać wszystkim młodym obywatelom sprawiają, że obserwacja przemian przechodzących w regionie jest niezwykle ważna. O tym, jak dziś funkcjonuje Azja Centralna mówią Krzysztof Strachota, Zuzanna Krzyżanowska i Mariusz Marszewski. Więcej o regionie można dowiedzieć się z raportu "Azja Centralna - nowe otwarcie", link poniżej: Azja Centralna – nowe otwarcie

Niemiecka reforma Bundeswehry ma jasno określony cel - zostanie najsilniejszą armią Europy. Do tego potrzeba pieniędzy, sprzętu i ludzi. Jaki pomysł ma Berlin na przeprowadzenie reformy, jak ta będzie przebiegać i czy jest możliwa do osiągnięcia? Na te i inne pytania odpowiada Justyna Gotkowska. Raport OSW "„Najsilniejsza armia w Europie”?Transformacja Bundeswehry: kontekst, perspektywy, ograniczenia" https://www.osw.waw.pl/transformacja-bundeswehry/

Dekret Putina przerzuca na rosyjski biznes obowiązek zapewnienia infrastrukturze krytycznej ochrony przed ukraińskimi atakami. Tym samym Putin przyznał, że odpowiedzialne za to organy państwowe nie są w stanie jej zapewnić. Co to oznacza? Czy w Rosji znowu zobaczymy prywatne armie na wzór Grupy Wagnera? O tym mówi ekspertka OSW Iwona Wiśniewska.

Bardzo możliwe, że Czarnogóra będzie następnym członkiem Unii Europejskiej. Ten kraj prowadzi coraz bardziej zaawansowane rozmowy o członkostwie. Kandydatura Czarnogóry budzi też stosunkowo najmniejsze kontrowersje. Jakim krajem dziś jest Czarnogóra? Czy Unia Europejska może mieć nowe państwo członkowskie? Jaki jest stan demokracji w Czarnogórze? Na te i inne pytania odpowiada Jan Nowinowski, ekspert OSW.

Naddniestrze obchodzi 36. rocznicę ogłoszenia tzw. niepodległości. Po ponad trzech dekadach funkcjonowania separatystycznego parapaństwa jego sytuacja wygląda jednak coraz trudniej. Wojna Rosji przeciwko Ukrainie, kryzys energetyczny i załamanie dotychczasowego modelu gospodarczego sprawiają, że region staje przed największym wyzwaniem od czasu wojny z 1992 roku. Jednocześnie Kiszyniów krok po kroku zwiększa kontrolę nad gospodarką Naddniestrza. Od 2024 roku tamtejsze firmy muszą uiszczać opłaty celne, a od września 2026 roku część importowanych towarów została objęta mołdawskim VAT-em i akcyzą. Do 2030 roku system podatkowy ma zostać w pełni ujednolicony. Czy to początek końca gospodarczego odrębności Naddniestrza? Czy można mówić o „pełzającej reintegracji” regionu z Mołdawią? Jak głęboki jest kryzys Naddniestrza i przede wszystkim- czy sam Kiszyniów jest gotowy na pełne zjednoczenie z lewym brzegiem Dniestru? O sytuacji w Naddniestrzu, polityce Mołdawii i perspektywach reintegracji rozmawiamy z Kamilem Całusem, analitykiem OSW.

"Tarcza Achillesa" to wielowarstwowa sieć obrony powietrznej, którą w Grecji wybuduje Izrael. Czego boją się Ateny? Czy konflikt z Turcją będzie eskalował? Czego na południu Europy szuka Izrael? Na te i inne pytania odpowiadają eksperci Ośrodka Studiów Wschodnich Karol Wasilewski, Marek Matusiak i Jacek Tarociński.

AfD odniosła spektakularne zwycięstwo w wyborach do parlamentu Saksonii-Anhalt. Partia zdobyła aż 43,8 proc. głosów, poprawiając swój wynik o 23 punkty procentowe i osiągając najlepszy rezultat w swojej historii. CDU, która przez 24 lata nieprzerwanie rządziła landem, poniosła porażkę, zdobywając zaledwie 17,2 proc. Co zdecydowało o sukcesie AfD? Czy partia będzie w stanie przejąć władzę w landzie? Jaką rolę może odegrać BSW Sahry Wagenknecht? I przede wszystkim – co wynik wyborów w Saksonii-Anhalt oznacza dla Friedricha Merza, niemieckiej CDU i całej polityki Niemiec? Na pytania odpowiedzą Anna Kwiatkowska i Kamil Frymark, eksperci OSW.

26 sierpnia Nepal i Tybet nawiedziła powódź błyskawiczna. Władze nepalskie przy wsparciu partnerów zagranicznych podjęły natychmiastową akcję ratunkową. Działania Chin budzą wątpliwości, a skala zniszczeć w Tybecie pozostaje niejasna. O tym, jaka politykę prowadzi Pekin względem nawiedzonego przez niszczycielski żywioł Tybetu wyjaśnia Michał Bogusz.

Rosja coraz mocniej zaostrza kurs wobec Japonii. W sierpniu Władimir Putin odwiedził Iturup – jedną ze spornych Wysp Kurylskich – a rosyjska Flota Pacyfiku przeprowadziła szeroko zakrojone ćwiczenia w regionie. Co Kreml chce osiągnąć? Czy chodzi o spór o Terytoria Północne, japońskie wsparcie dla Ukrainy i współpracę z USA, czy także o próbę odstraszenia Japonii przed zaangażowaniem w ewentualny konflikt wokół Tajwanu? W podcaście występuje Witold Rodkiewicz i Michał Bogusz- eksperci OSW.

Tematy energii pozostają jednymi z najważniejszych w niemieckiej polityce. Ta wpływa zarówno na sondaże, jak i wyniki wyborów, a kolejne pomysły dotyczące tak niemieckiego prawa, jak i stosunku do unijnych przepisów budzą emocje wśród Niemców. O tym, jak w tej chwili wygląda niemiecka polityka energetyczna, mówi Michał Kędzierski. Komentarz OSW "Niemcy konsekwentnie stawiają na gaz. Kolejny etap Energiewende" https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-07-20/niemcy-konsekwentnie-stawiaja-na-gaz-kolejny-etap-energiewende Komentarz OSW "Więcej kontynuacji niż zmiany. Energiewende rządu Merza" https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2025-07-11/wiecej-kontynuacji-niz-zmiany-energiewende-rzadu-merza

Ratko Mladić - ludobójca odpowiedzialny za masakrę w Srebrenicy zmarł w szpitalu więziennym w Hadze. Mladić dla wielu Boszniaków jest symbolem ludobójstwa które rozegrało się w Bośni i Hercegowinie, a które przeprowadzili Bośniaccy Serbowie. Jednak wielu zwolenników serbskich nacjonalistów widzi w dowódcy kogoś zupełnie innego. Więcej o tym, jak reagowali obywatele i przywódcy różnych państw na śmierć Ratko Mladicia, mówi w podcaście OSW Michał Kucharski.

28 lutego 2026 roku rozpoczęła się akcje Epic Fury, czyli atak USA na Iran. Równoległe rozpoczęła się także izraelska akcja przeciwko temu krajowi. W tym odcinku omawiamy skutki tych wydarzeń. Jak wojna w Iranie wpłynęła na region? Jak dziś wygląda sytuacja na Bliskim Wschodzie? Jak Amerykanie postrzegają decyzję, jaką podjął Donald Trump? Jak zmieniła się pozycja USA i Izraela w regionie? Na te i inne pytania odpowiadają Krzysztof Strachota, Marek Matusiak i Andrzej Kohut.

Rośnie napięcie na linii Turcja-Izrael. W tym odcinku rozmawiamy o relacjach między tymi krajami, sytuacji w Syrii i o tym, czy obecne napięcia mogą przekształcić się w bezpośrednie starcia zbrojne. O sytuacji na Bliskim Wschodzie opowiadają eksperci OSW Krzysztof Strachota, Adam Michalski i Marek Matusiak.

W różnych podcastach wielokrotnie sygnalizowaliśmy problemy w relacjach węgiersko-słowackich. W tym odcinku opowiemy właśnie o kontekście tych relacji. Będą o tym opowiadać Krzysztof Dębiec i Ilona Gizińska.

To pierwszy „terenowy” odcinek naszego podcastu. Opowiadamy w nim o sytuacji w Kazachstanie tuż przed wyborami parlamentarnymi w tym kraju. Są to istotne wybory, gdyż Kazachowie po raz pierwszy wybiorą jedynie jednoizbowy parlament. Co się zmienia w Kazachstanie? Jak wygląda kampania w tym kraju? Co mówi się o tych wyborach? Czy władze w Astanie zdecydowały się dokręcić śrubę? Na te i inne pytania odpowiada Daria Zielińska, ekspertka OSW.

Wzajemne ostrzały ukraińskie i rosyjskie doprowadziły do kolejnego zawieszenia transportów w obszarze Morza Czarnego. Trwają żniwa i lada moment potrzebny będzie wywóz towarów, to jednak w tej chwili jest niemożliwe. Czy grozi nam kolejny kryzys zbożowy? Czy pojawiają się zapowiedzi głodu na świecie? O tym mówią eksperci OSW Iwona Wiśniewska i Sławomir Matuszak.

Péter Magyar przejął władzę na Węgrzech ponad 100 dni temu, odsuwając Viktora Orbána ze stanowiska premiera po 16 latach. Magyar zapowiadał całkowitą przebudowę państwa i wielkie zmiany. O tym, na ile jego obietnice udało mu się spełnić, mówi ekspertka OSW Ilona Gizińska.

Turcja, Arabia Saudyjska i Pakistan podpisały Mekkańskie Porozumienie o Wspólnej Obronie. To ważny krok w relacjach tych państw. W tym odcinku opowiadamy o szczegółach tego dokumentu. Czy rzeczywiście jest to sojusz obronny z prawdziwego zdarzenia? Czy to konkurencja do NATO? Co na to USA i Donald Trump? Czy ten sojusz jest skierowany przeciwko Izraelowi? Na te i inne pytania odpowiadają eksperci OSW, Krzysztof Strachota i Adam Michalski.

Pierwsza od objęcia urzędu wizyta Prezydenta Wołodymyra Zeleńskiego w Belgradzie wywołała wiele dyskusji i kontrowersji. Serbia jest postrzegana jako państwo któremu bliżej do Rosji niż Ukrainy, a Aleksandar Vučić zawsze był blisko Władimira Putina. Nie dość, że wizyta ukraińskiego Prezydenta się odbyła, to jeszcze ten poparł Serbię w sporze z Kosowem, gdzie Kosowo od pierwszych dni inwazji wspiera Ukrainę - w przeciwieństwie do Serbii. O tym, jak wyglądają relacje serbsko-ukraińskie, i gdzie w tym wszystkim Kosowo wyjaśniają Jan Nowinowski i Kacper Sienicki, eksperci OSW.

Izraelska broń, programy szpiegujące i znany z antysemickich wypowiedzi celebryta. To tylko część tego, co składa się na skomplikowane relacje Izraela z państwami bałkańskimi. O tym, jaki interes ma Izrael w południowej Europie, czego chce Albania, Chorwacja czy Słowenia i jak to się skończy tłumaczą Marek Matusiak i Michał Kucharski.

W Turcji doszło do bardzo dużych zmian w tamtejszej polityce. Powstała Nowa Partia, która od razu stała się największą siłą opozycyjną. Co do tego doprowadziło? Co z dotychczasową główną partią opozycyjną? Co nam to mówi o miejscu w jakim jest Turcja? Na te i inne pytania odpowiada Zuzanna Krzyżanowska, zastępczyni kierownika Zespołu Turcji, Kaukazu i Azji Centralnej. Biografia Erdogana, o której mowa w podcaście: https://youtu.be/3Z8sDXeybHc Link do ogłoszenia o pracę: https://www.osw.waw.pl/pl/bip/specjalistka/specjalista-w-zespole-administracji-1

W filmach na naszym głównym kanale opowiadaliśmy o problemach z paliwem w Rosji. Jak sytuacja wygląda dzisiaj? Ukraińcy atakują także rosyjskie magazyny logistyczne. Dlaczego jest to tak dotkliwe? Jak dziś Rosja radzi sobie z atakami dronów? Na te i inne pytania odpowiada Filip Rudnik, ekspert OSW.

Węgierska elektrownia jądrowa była zmuszona do zmniejszenia mocy w związku z niskim poziomem Dunaju. Susza która dotknęła środkową Europę pokazuje kolejne problemy które niosą ze sobą zmiany klimatyczne: nie tylko brak wody czy problemy z uprawami, ale również zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego. Z czym mierzą się kraje regionu - w tym Węgry - i jakie są perspektywy wyjaśnia kierownik Zespołu Srodkowoeuropejskiego OSW Andrzej Sadecki.

Niedawno informowaliśmy o kolejnym pakiecie sankcji na Rosję. Teraz opowiemy o odpowiedzi... Chin. Chiny zdecydowały się na zastosowanie kontrsankcji wobec Europy. Dlaczego? Skąd taka decyzja? Co nam to mówi o relacjach Rosja-Chiny? Jak dotkliwe jest to uderzenie w Europę? Na te i inne pytania odpowiada ekspertka OSW, Paulina Uznańska. Odcinek o uzależnieniu od Chin: https://open.spotify.com/episode/7hffzMT1tg2LtXU9tWNfcX?si=reUQQgeiQ-uh6vgwTAEnTw

W tym odcinku opowiemy o tym, jaka idea budzi wśród Rosjan związanych z Kremlem szczegóły niepokój. Wskazują na to chociażby teksty rosyjskich politologów, w tym tych bezpośrednio związanych z rosyjskimi władzami. Czy prometeizm - bo o nim mowa - wciąż jest ideą aktualną? Co mówią jego krytycy? Dlaczego idea wsparcia nierosyjskich narodów wewnątrz Federacji Rosyjskiej jest dla Kremla i Putina niebezpieczna? Na te i inne pytania odpowiada Wojciech Konończuk, dyrektor OSW. Link do poprzedniego podcastu o prometeizmie: https://open.spotify.com/episode/69S5Mq7k9oS6GOBjwpQkmI?si=VBYRZ_HsRBex4Vo2rsjqbQ&utm_source=copy-link

Unia Europejska przyjęła 21 pakiet sankcji. Mimo kolejnych kroków mających osłabić Rosję, wiele z postulatów spotkało się z oporem państw członkowskich. Czy interesy państwowe biorą górę nad współpracą wymierzoną w Rosję? O tym, czym jest 21 pakiet sankcji i jakie problemy pojawiły się przy jego omawianiu mówi Filip Rudnik.