Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Czy Benjamin Netanjahu będzie nadal rządził Izraelem? Rozstrzygnie się to we wtorek, podczas wyborów parlamentarnych, których wynik zadecyduje o czymś znacznie więcej niż losy pojedynczego polityka. Trzy lata po brutalnym ataku Hamasu na Izrael, po izraelskiej wojnie totalnej w Strefie Gazy, życie polityczne i społeczne w tym kraju uległo precedensowej brutalizacji. Teraz jest ostatni moment, by to odwrócić – mówią krytycy Netanjahu. Ale ostatnie sondaże sugerują, że ani prawicowa koalicja pod wodzą premiera, ani opozycja, której przewodzi Gadi Eisenkot, nie uzyska możliwości samodzielnego rządzenia. Co czeka kraj? Czym żyją Izraelczycy? I na czym dokładnie polega wielka zmiana, do której doszło tu po 7 października 2023 roku? „Raport” jest na miejscu: Dariusz Rosiak relacjonuje w tym tygodniu bezpośrednio z Izraela. W niedzielę odbędą się najważniejsze od upadku Jugosławii wybory w Serbii. Po trwających 22 miesiące ogólnonarodowych protestach, ruch studencki chce utworzyć ekspercki rząd i odsunąć od władzy Serbską Partię Postępową, kojarzoną z byłym prezydentem Aleksandrem Vučiciem. Czy rząd może zmanipulować te wybory? Co się stanie, jeśli obie strony ogłoszą swoje zwycięstwo? Nike, jeden z największych i najbardziej rozpoznawalnych producentów obuwia sportowego na świecie, przeżywa giełdowy kryzys. Jak zmienił się ten rynek i czemu słynni sportowcy odchodzą do innych marek? Ludowa Partia Karalucha, ruch społeczny Pokolenia Z, rzuca wyzwanie premierowi Indii. Czy po fali październikowych protestów Narendra Modi ma się czego bać? I czy władze, jak twierdzą młodzi, faktycznie chcą ukraść 130 milionów głosów? Rozkład jazdy: (02:59) Dariusz Rosiak z Tel Awiwu (1) (11:38) Efraim Inbar o wojnie izraelsko-palestyńskiej (19:32) Dariusz Rosiak z Tel Awiwu (2) (22:11) Ami Ayalon o groźbie wojny domowej w Izraelu (26:51) Dariusz Rosiak z Tel Awiwu (3) (31:59) Shraga Bar-On o stosunku Izraelczyków do ofiar w Strefie Gazy (41:56) Marta Szpala o wyborach w Serbii (1:11:04) Dariusz Rosiak z Tel Awiwu (4) (1:16:18) Avi Issacharoff o obrazach wojny w filmie (1:22:44) Dariusz Rosiak z Tel Awiwu (5) (1:27:23) Podziękowania (1:34:08) Michał Banasiak o kłopotach firmy Nike (1:50:47) Patryk Kugiel o protestach ruchu „Karaluchów” w Indiach (2:07:39) Dariusz Rosiak z Tel Awiwu (6) (2:10:17) Ruvik Rosenthal: co jeszcze łączy Izraelczyków? (2:28:14) Dariusz Rosiak z Tel Awiwu (7) (2:32:34) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

We Francji, Włoszech, Hiszpanii, Portugalii i Albanii trwają protesty i zamieszki, w których biorą udział głównie młodzi ludzie. W sobotę na ulice francuskich miast wyszło niemal pół miliona osób, protestując przeciwko wysokim kosztom życia oraz niedoinwestowaniu szkół. Zarówno niektórzy demonstranci, jak i policjanci oskarżani są o brutalność. Młodzi podpalali samochody, plądrowali sklepy, zniszczeniu uległ XIX-wieczny ratusz w Limoges. Na kolejny weekend we Francji zapowiadana jest jeszcze większa mobilizacja. Władze rozważają wprowadzenie godziny policyjnej, a prezydent Macron mówi, że od demonstrantów należy oddzielić chuliganów, z którymi państwo rozprawi się surowo. Protesty wybuchły również w Turynie, Bolonii i Mediolanie, gdzie premierka Giorgia Meloni wysłała pół tysiąca żołnierzy. I we Włoszech, i w Hiszpanii młodzi domagają się zamrożenia czynszów i większej dostępności mieszkań. Hiszpanię za miesiąc, a Francję za pół roku czekają wybory – wielu komentatorów twierdzi, że gniew ulicy będzie miał decydujący wpływ na ich wyniki. Czy francuskie protesty można już porównywać do słynnej rewolty roku 1968? Dlaczego przebiegają w tak brutalny sposób i jak reaguje na nie władza? Czemu bierze w nich udział tak wielu imigrantów? Oraz co łączy młodych, którzy demonstrują w kilku państwach Europy? W programie połączymy się także z Dariuszem Rosiakiem, który jest w trakcie reporterskiej podróży po Izraelu. W najbliższy wtorek odbędą się tam wybory. Zdecydują one o przyszłości premiera Benjamina Netanjahu, ale także o kierunku, w którym podąży cały kraj. O czym na kilka dni przed głosowaniem dyskutują Izraelczycy? I czy odsuną od władzy kontrowersyjnego premiera? Goście: Jędrzej Bielecki i Dariusz Rosiak z Jerozolimy Rozkład jazdy: (02:38) Jędrzej Bielecki: Jeszcze protesty czy już rewolta? (25:28) Dariusz Rosiak: „Raport” jest w Izraelu! (42:57) Podziękowania --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W tym odcinku znakomita reżyserka teatralna Katarzyna Kalwat opowie o swoich trzech spektaklach – „Powrocie do Reims”, „Kofman. Podwójne wiązanie” i najnowszym „Pulverkopf”. Trzy teksty, na podstawie których powstały trzy przedstawienia, łączy motyw poszukiwania tożsamości poprzez pisanie autobiografii. Czy autobiografia prowadzi do przepracowania traumy, czy do zatracenia się w bólu? Do czego służy język? Do opisywania rzeczywistości czy jej zafałszowania? Jest narzędziem budowania tożsamości czy mechanizmem autokreacji? A może fasadą, która chroni nas przed tym, co niewyrażalne? Wszystkie te pytania splatają losy trojga bohaterów i ich autobiografii – słynnego francuskiego socjologa Didiera Eribona, filozofki Sary Kofman i bohatera powieści „Pulverkopf” Patryka Werhunta. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Katarzyna Kalwat Książki: „Powrót do Reims” Didier Eribon/ Maryna Ochab/ Karakter, „Pulverkopf” Edward Pasewicz/ Wielka Litera, „Ulica Ordener, ulica Labat” Sarah Kofman/ wydawnictwo Słowo/ Obraz Terytoria --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W Hamburgu rozpoczyna się proces obywatela Ukrainy oskarżonego o udział w grupie, która we wrześniu 2022 roku wysadziła trzy nitki rurociągu Nord Stream. Niemiecki prokurator oskarża Serhija K. o zbrodnię wojenną dokonaną na zlecenie ukraińskich władz. Włoski obrońca oskarżonego twierdzi, że nie ma bezpośrednich dowodów na winę Serhija K., a Niemcy – jak ujął – „wyłudziły jego ekstradycję” nie informując, że będzie on oskarżony o zbrodnię wojenną. Jak ten proces jest oceniany we Niemczech, jak może wpłynąć na stosunki Niemiec nie tylko z Ukrainą, ale również z Polską? Jemeńscy Huti kontynuują ostrzał Arabii Saudyjskiej. Huti atakują obiekty energetyczne, ostrzelali również lotnisko w Rijadzie zabijając 13 osób. Na czym polega siła Hutich i dlaczego tak potężnemu państwu jak Arabia Saudyjska nie udaje się ich pokonać? W Indiach wygasł właśnie patent na substancję czynną Ozempiku, czyli leku na cukrzycę, który powoduje również chudnięcie. Jak wpłynie to na Indie, w których żyje więcej ludzi z nadwagą i otyłością niż w Stanach Zjednoczonych? I jakie mogą być konsekwencje przyjmowania tego leku przez zdrowych ludzi, którzy chcą rzucić parę kilo? Unia Europejska i Chiny porozumiały się w sprawie ograniczenia napływu do Europy chińskich samochodów hybrydowych. Czy to początek poważnej zmiany podejścia Europejczyków do handlu z Chinami. Czy zasady „Made in Europe” zmienią stosunki między obu partnerami. Stany Zjednoczone doprowadziły od uwolnienia co najmniej kilkudziesięciu więźniów politycznych na Białorusi. Kim jest człowiek, który przekonał Aleksandrą Łukaszenkę do podjęcia decyzji w tej sprawie? Rozkład jazdy: (02:42) Jerzy Haszczyński: Proces w sprawie wysadzenia Nord Stream (30:17) Łukasz Fyderek: Huti atakują Arabię Saudyjską (59:48) Ogłoszenia (1:00:58) Podziękowania (1:07:35) Michał Kuźmiński: Tani Ozempic dla każdego? (1:28:24) Adam Dąbrowski i Mark Leonard: Czy UE nauczy się konkurować z Chinami? (1:46:06) Łukasz Wójcik: Człowiek z Raportu - John Coale: jak rozmawiać z Łukaszenką (2:01:03) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

🔵 Co się dzieje, gdy dziecko zaczyna traktować maszynę jak kogoś bliskiego? Gdy zabawka czy chatbot stają się powiernikami sekretów, odpowiadają na pytania o świat i pomagają zrozumieć emocje? Czy my, dorośli, wiemy, do jakich relacji zapraszamy najmłodszych? 🎧 W nowym „Raporcie o sztucznej inteligencji” przyglądamy się obecności AI w życiu dzieci. Pytamy o przywiązanie do maszyn, granice odpowiedzialności firm technologicznych i o to, jak chronić najmłodszych w świecie, którego sami dopiero się uczymy. 🧸 W Józefosławiu pod Warszawą mieszkają Paulina Wawro i jej córka Klara. Bohaterem tej historii jest także zabawka Furby. Co skłoniło mamę do przerobienia jej tak, żeby nie okazywała uczuć? I co ta opowieść mówi o dziecięcej potrzebie bliskości oraz o urządzeniach, które potrafią ją rozbudzać? 🧠 Magdalena Bigaj wyjaśnia, jak sztuczna inteligencja wkracza w życie człowieka, który dopiero uczy się samodzielnie myśleć, budować relacje i rozumieć własne emocje. Czy rozwój technologii uwzględnia potrzeby dzieci? Czy możemy najpierw udostępniać im nowe narzędzia, a dopiero później poznawać konsekwencje? 📱 Co oznacza ugoda Mety z władzami amerykańskich stanów dla bezpieczeństwa dzieci w sieci? Czy limity czasu, mniej powiadomień i ukryte liczniki polubień wystarczą, jeśli sam sposób działania platform zachęca do pozostawania przed ekranem? 💻 🇵🇱 W kontekście dramatycznych wydarzeń w polskich szkołach Mateusz Chrobok opowie, jakie zagrożenia mogą kryć się na czatach w grach i w internetowych społecznościach. Co mogą zrobić rodzice, od których trudno przecież oczekiwać, że zostaną ekspertami od cyberbezpieczeństwa? Czy da się stworzyć bezpieczny internet dla dzieci? 👤 Goście: 🟢 Magdalena Bigaj, ekspertka od higieny cyfrowej 🟢 Owen Bennett, ekspert do spraw bezpieczeństwa w internecie, były szef obszaru międzynarodowego bezpieczeństwa online w brytyjskim Ofcomie 🟢 Paulina Wawro i jej córka Klara, bohaterki reportażu z Józefosławia 🟢 Mateusz Chrobok, ekspert do spraw cyberbezpieczeństwa i AI Prowadzenie: Adrian Bąk Realizacja: Andrzej Bogucki Lektorzy: Marcin Żyła Partnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK) Rozkład jazdy: (01:48) Reportaż z Józefosławia: Klara i Furby (14:04) Magdalena Bigaj: Jak sztuczna inteligencja wpływa na dzieci i młodzież (45:47) Owen Bennett: Czy ugoda z Metą rzeczywiście przysłuży się dzieciom? (50:53) Mateusz Chrobok: Czy można stworzyć bezpieczny internet dla dzieci? (1:08:14) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Prezydent Donald Trump ogłosił w niedzielę, że Rosja i Ukraina zawarły porozumienie w sprawie wstrzymania wzajemnych ataków na infrastrukturę energetyczną. Dwa dni wcześniej Trump zapowiedział wstrzymanie sankcji na import przez Rosję oleju napędowego na rynek amerykański i rynki globalne. Na razie mowa jest o trzech transzach w okresie dwóch miesięcy. Prezydent Zełenski ostro skrytykował to porozumienie, wyraził przy tym gotowość do rozejmu w ostrzale infrastruktury energetycznej pod warunkiem, że Rosja przestanie ostrzeliwać Ukrainę. Ukraiński prezydent poinformował też, że Ukraina nie otrzymała od sojuszników ostrzeżeń wywiadowczych przed ostatnimi atakami Rosjan na Kijów. Dlaczego Donald Trump poszedł na ustępstwa wobec Putina, nie dostając nic w zamian? Jak Ukraina radzi sobie z presją wywieraną na nią przez amerykańską administrację? Jak obecny kryzys wpływa na sytuację na froncie? Gość: Wojciech Konończuk --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Jego życie, jak dobra powieść, zbudowane było na sprzecznościach, które łączyć może tylko ludzkie doświadczenie. Z jednej strony hedonista i buntownik. Z drugiej perfekcjonista, głosiciel etosu pracy opartej na bezwzględnej dyscyplinie i oddaniu. Jego podejście do jedzenia było metaforą podejścia do życia i ludzi – bądźmy szczodrzy wobec siebie i innych, szukajmy przyjemności nawet w tych najprostszych smakach, cieszmy się każdym kęsem. Bo jak mówił: „Nasze ciała to nie świątynie, ale wesołe miasteczka. Bawmy się dobrze”. A jednak ta historia nie ma happy endu. Bohaterem tego odcinka Raportu o książkach jest Anthony Bourdain - szef kuchni, autor znakomitych programów telewizyjnych, ale przede wszystkim PISARZ. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Natalia Mętrak-Ruda Książka: „Anthony Bourdain. Teksty nieznane, klasyczne i odkryte na nowo” / przekład: Natalia Mętrak-Ruda, Paweł Bravo, Jacek Konieczny. --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Estonia przesuwa część swoich jednostek bliżej granicy z Rosją, Litwa wzmacnia ochronę granicy z obwodem królewieckim. Putin oskarża państwa bałtyckie o łamanie praw ludności rosyjskojęzycznej, ale twierdzi, że nie zamierza atakować Europy. Na ile realne jest zagrożenie rosyjskim atakiem na ten region? Jak taki atak mógłby wyglądać? I jak zareagują NATO i Unia Europejska? Stany Zjednoczone i Światowa Organizacja Zdrowia wezwały Rosję do udzielenia wyjaśnień w związku ze śmiercią laborantki z instytutu w Irkucku, w którym badane są bakterie dżumy. Czym jest ta choroba i dlaczego incydent w Irkucku budzi tak wielkie emocje w miejscach, gdzie dżuma nie występuje od stuleci? Stany Zjednoczone oficjalnie potwierdziły, że rozmieściły w kosmosie broń antysatelitarną, zdolną do niszczenia, strącania bądź zakłócania pracy satelitów nieprzyjaciela. Testy nad podobnymi systemami prowadzą także Rosja i Chiny. Czy w kosmosie grozi nam nowy wyścig zbrojeń? Separatyści wygrali wybory w kanadyjskiej prowincji Quebec. W Albercie za chwilę odbędzie się głosowanie w sprawie ewentualnego rozpisania referendum o odłączeniu prowincji od Kanady. Czy temu krajowi grozi rozpad? Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki zdobył Belg pracujący w USA, a nagrodę w dziedzinie chemii — Francuz i Japończyk. Dlaczego Polacy nie zdobywają naukowych Nobli? A może zdobywają, tylko o tym nie wiemy? Rozkład jazdy: (02:13) Bartosz Chmielewski: Bałtowie: przygotowania do ataku Rosji (19:00) Tomasz Kantyka: Dżuma w Irkucku? (41:53) Podziękowania (48:59) Marcin Żyła: Wyścig zbrojeń w kosmosie (1:03:36) Marcin Gabryś: Czy Kanadzie grozi rozpad? (1:26:20) Tomasz Rożek: Kto zdobywa naukowe Noble? (1:53:29) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Setki tysięcy ludzi wzięło udział w demonstracjach we Francji wywołanych przez uczniów liceów, którzy domagają się polepszenia warunków w szkołach. Większość protestów przebiegła spokojnie, jednak w niektórych doszło do starć demonstrantów z policją i aktów wandalizmu. Wtorkowa ogólnokrajowa manifestacja jest kolejnym elementem akcji protestacyjnej, która rozpoczęła się w jednej z podparyskich szkół. Od połowy września zniszczone zostały 24 szkoły, 900 z 3200 liceów francuskich zostało wczoraj zablokowanych podczas krajowego dnia protestu. Ponad 6 i pół tysiąca osób, głównie nieletnich, zostało aresztowanych. Niektórzy nauczyciele i związki zawodowe przyłączyli się do protestów. Część komentatorów oskarża policję o stosowanie zbyt brutalnych metod wobec młodzieży. Jakie są realne przyczyny tej największej od kilku dekad fali protestów młodzieży? Dlaczego dochodzi do tak brutalnych aktów przemocy? I jak francuscy politycy reagują na protesty? Gość: Joanna Nowicka --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

To jeden z najważniejszych tekstów w historii literatury faktu. Tekst założycielski dla kolejnych pokoleń twórców powieści dokumentalnej. Powstał 7 dekad temu i po raz pierwszy trafia do rąk polskiego czytelnika. Rodolfo Walsh nie planował napisać „Operacji Masakra”, dopóki pewnego wieczoru, podczas rozgrywki szachowej w kawiarni, nie usłyszał przypadkiem o nielegalnych rozstrzelaniach z czerwca 1956 roku. Do stolika szachowego nigdy już nie wrócił. A dwie dekady później zginął z rąk innej argentyńskiej dyktatury. Jeszcze krwawszej niż ta, która stała za egzekucją bohaterów „Operacji Masakra”. „Operacja Masakra” to tekst rekonstruujący krok po kroku, minuta po minucie, noc z 9 na 10 czerwca 1956 roku, kiedy grupa mężczyzn znalazła się w pewnym mieszkaniu na obrzeżach Buenos Aires, by pograć w karty i posłuchać transmisji meczu bokserskiego. Tego samego wieczoru zwolennicy obalonego rok wcześniej Juana Dominga Perona zorganizowali nieudane powstanie zbrojne przeciwko rządzącej krajem dyktaturze. Grupa mężczyzn znalazła się w nieodpowiednim miejscu w nieodpowiednim czasie i zapłaciła za to życiem. Dlaczego „Operacja Masakra” Rodolfo Walsha po siedemdziesięciu latach jest tak ważna i aktualna? O tym rozmawiam z gośćmi w tym odcinku Raportu o książkach – Barbarą Jaroszuk i Arturem Domosławskim. Prowadząca: Agata Kasprolewicz Goście: Barbara Jaroszuk i Artur Domosławski Książka: „Operacja Masakra” / Rodolfo Walsh / przekład: Barbara Jaroszuk / wydawnictwo ArtRage --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Brazylia wybiera prezydenta, władze regionalne i część Kongresu. W starciu o najwyższy urząd ubiegający się o kolejną kadencję urzędujący prezydent Luiz Inácio Lula da Silva i senator Flávio Bolsonaro, syn byłego prezydenta Jaira Bolsonaro, notują sondażowy remis. Zwycięstwo Flávio Bolsonaro oznaczałoby, że Brazylia dołączy do grupy proamerykańskich państw latynoskich sprzymierzonych z Donaldem Trumpem. Zwycięstwo Luli, który oskarża Bolsonaro o uległość wobec Trumpa, dawałoby Brazylijczykom kontynuację polityki odrębnej wobec Ameryki, opartej na poparciu biedniejszych Brazylijczyków. Jakie argumenty polityczne mają obaj kandydaci? Jakim krajem będzie Brazylia po tych wyborach? Eksmisja staruszki w Madrycie przyczyną wielotysięcznych protestów przeciwko sytuacji mieszkaniowej w Hiszpanii. Rząd mrozi ceny najmu i zakazuje spekulacyjnych zakupów mieszkań. Dlaczego jeden z najprężniej rozwijających się krajów UE nie radzi sobie z problemem mieszkaniowym? Jeden z najbardziej zasłużonych angielskich klubów piłkarskich, Manchester City, uznany za winnego naruszeń zasad finansowych obowiązujących w lidze. Czy sukcesy klubu odniesione w ostatnich latach z pogwałceniem zasad prawa zostaną unieważnione, a drużyna straci nie tylko wiarygodność, ale masę pieniędzy? W amerykańskim więzieniu w stanie Tennessee mimo dwukrotnej próby doprowadzenia do egzekucji skazanej na śmierć morderczyni nie udało się pozbawić jej życia. Co ta szokująca historia mówi o stosunku Amerykanów do kary śmierci? Francuski wicehrabia, nieudany polityk, twórca i właściciel historycznego parku rozrywki odwiedzanego co roku przez 3 miliony ludzi, a także wielbiciel chwały Francji białej, katolickiej i konserwatywnej. Kim jest Philippe de Villiers – bohater naszego nowego cyklu Człowiek z Raportu? Rozkład jazdy: (02:47) Joanna Gocłowska-Bolek: Kto prezydentem Brazylii: Lula czy Bolsonaro (25:18) Jędrzej Bielecki: Kryzys mieszkaniowy w Hiszpanii (46:48) Raport o sztucznej inteligencji (47:22) Podziękowania (53:54) Michał Banasiak: Manchester City oszukuje konkurentów (1:12:03) Marcin Fatalski: Egzekucja, do której nie doszło w USA (1:35:21) Łukasz Wójcik: Człowiek z Raportu - Park rozrywki ku chwale Francji (1:53:11) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

🔵 Co dalej z człowiekiem? Przez wieki inteligencja i zdolność tworzenia dawały nam poczucie wyjątkowości. Co się stanie, jeśli maszyny zaczną przewyższać nas także w tych dziedzinach? Co będzie nas wyróżniać? A może sami już upodabniamy się do maszyn, nawet tego nie zauważając? 🎧 Wraca „Raport o sztucznej inteligencji”! Drugi sezon zaczynamy od rozmowy z Jackiem Dukajem o tym, jak AI zmienia człowieka, jego sposób patrzenia na świat i poszukiwania sensu życia. 🧠 Czy jesteśmy gotowi na świat, w którym praca przestanie określać, kim jesteśmy? Gdzie będziemy szukać spełnienia, jeśli sztuczna inteligencja przejmie także zajęcia, które dają nam radość tworzenia? Czy znajdziemy nowe źródła satysfakcji, czy coraz trudniej będzie nam odpowiedzieć na pytanie: po co właściwie się starać? 🤖 Blisko sześćdziesiąt lat temu w programie BBC ostrzegano przed technologią wymykającą się spod kontroli. Dziś podobne obawy towarzyszą rozwojowi sztucznej inteligencji. Czy po raz kolejny przeżywamy ten sam lęk, czy tym razem stajemy przed czymś zupełnie nowym? 🎨 O przyszłości twórczej pracy usłyszymy także od Przemka Dębiaka, czyli Psyho, oraz Tomasza Bagińskiego. Co rozwój AI oznacza dla ludzi, którzy czerpią poczucie sensu z rozwiązywania problemów i tworzenia rzeczy, jakich wcześniej nie było? 💻 🇦🇺 Porozmawiamy także o cyberataku na stronę rządową w Australii i o tym, jak sztuczna inteligencja zmienia zagrożenia w sieci. 👤 Goście odcinka: 🟢 Jacek Dukaj – pisarz literatury science-fiction i fantasy, eseista, krytyk. 🟢 Mateusz Chrobok – ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i AI, współautor „Rubryki aktualnościowej” Prowadzenie: Adrian Bąk Realizacja: Andrzej Bogucki Lektorzy: Krzysztof Tubilewicz Partnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK) Rozkład jazdy: (02:01) Jacek Dukaj: Co pozostanie z człowieka? (47:58) AI Summit (53:27) Mateusz Chrobok: Cyberatak na stronę rządową w Australii (1:19:46) Nominacja dla „Raportu o sztucznej inteligencji” w konkursie Podcast Roku 2026 (1:20:41) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Papież Leon XIV zaapelował do francuskich biskupów o wykorzenienie plagi nadużyć seksualnych w Kościele katolickim. Papież spotkał się z biskupami w sanktuarium w Lourdes na południu Francji podczas czterodniowej wizyty w tym kraju. Jak wykazało dochodzenie z 2021 roku, duchowieństwo i osoby świeckie pracujące w Kościele francuskim były odpowiedzialne za przestępstwa seksualne wobec 330 tysięcy dzieci i osób nieletnich w ciągu 70 lat. Po mszy w Lourdes papież spotkał się z siedmioma ofiarami przestępstw. Pielgrzymka papieska – pierwsza we Francji za pontyfikatu Leona – cieszyła się ogromnym zainteresowaniem. Na Placu Zgody i Polach Elizejskich w Paryżu papieża witało 700 tysięcy ludzi. Skąd tak wielkie zainteresowanie wizytą papieża w kraju, który w ostatnich dekadach notuje znaczący spadek liczby katolików? Na czym polega zauważalne równocześnie z tym spadkiem ożywienie religijne w kraju? I czy Francja może stanowić wzór dla innych tradycyjnie katolickich krajów, gdzie następuje wyraźne odejście od praktyk religijnych? Gość: Edward Augustyn --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Bohaterem tego odcinka jest Gigant Jazzu John Coltrane. Kilka dni temu obchodziliśmy stulecie jego urodzin. Żył krótko, ale bardzo intensywnie, pozostawiając po sobie muzykę, z której czerpią i będą czerpać kolejne pokolenia artystów. To odcinek wyjątkowy, bo będzie w nim mniej opowieści o literaturze, a więcej o muzyce. Życie Johna Coltrane’a było nieustannym poszukiwaniem – brzmienia i sensu. Inspiracji szukał w nauce i Bogu. To, co pozornie się wyklucza, w jego muzyce się uzupełniało. Bo: „Jedyne, czego można i należy spodziewać się po Johnie Coltranie, to niespodziewanego”. Tak pisała o nim amerykańska pianistka Zita Carno. Na rok przed śmiercią powiedział: „Wierzę, że ludzie żyją po to, by dorastać wewnętrznie – ku maksymalnemu dobru. Taki przynajmniej ja mam zamiar”. Razem z Andrzejem Zielińskim, dziennikarzem muzycznym Programu Drugiego Polskiego Radia, zapraszamy na opowieść o Johnie Coltranie, na „opowieść o brzmieniu”, jak zatytułowana jest biografia Trane’a autorstwa Bena Ratliffa. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Andrzej Zieliński Książka: „John Coltrane: opowieść o brzmieniu”, Ben Ratliff / przekład: Filip Łobodziński --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Z wielkimi honorami prezydent Donald Trump przyjął w Waszyngtonie przewodniczącego CHRL Xi Jinpinga. Trump wyraził dumę ze stanu relacji Stanów Zjednoczonych i Chin, a w trakcie wystawnej kolacji w Białym Domu stwierdził, że „jeszcze nigdy nie było między nami tak dobrze”. W dniu przyjazdu Xi sekretarz skarbu Scott Bessent ogłosił, że USA i Chiny przedłużyły tzw. porozumienie z Busan, czyli rozejm w wojnie handlowej, o kolejne dwa miesiące. Co konkretnego, zwłaszcza w dziedzinie sztucznej inteligencji, osiągnięto podczas szczytu w Waszyngtonie? Czym podejście Chin do rozwoju AI różni się od podejścia Amerykanów? I do czego prowadzi współzawodnictwo obu krajów w tej dziedzinie? W północnym regionie Etiopii, Tigraju, wrze. Cztery lata po zawarciu rozejmu w jednej z najokrutniejszych wojen współczesności opozycja tigrajska i siły rządu federalnego znów walczą. Co oznaczałby wybuch wojny na pełną skalę w tym regionie? Francja wypożyczyła na prawie rok Muzeum Brytyjskiemu w Londynie tkaninę z Bayeux, arcydzieło sztuki średniowiecznej, graficzną kronikę normańskiego podboju Anglii w 1066 roku. Czy wystawa w British Museum będzie siłą napędową brytyjskich marzeń o porozumieniu z Europą po Brexicie? Na miesiąc przed wyborami w Izraelu opozycja i zwolennicy premiera Netanjahu mają poparcie na podobnym poziomie. Dlaczego tak wielu Izraelczyków ciągle wspiera polityka, który nie obronił kraju przed atakiem Hamasu 7 października 2023 roku, a nawet – na co wskazuje coraz więcej dowodów – najprawdopodobniej przyczynił się do tragedii? Zmarła Ludmila Javorová - kobieta, która w 1970 roku otrzymała katolickie święcenia kapłańskie. Czym był czechosłowacki „Kościół ukryty” i dlaczego jego historia jest niewygodna dla Kościoła katolickiego? A także o sieciach, które nas oplatają, nawet jeśli ich nie widzimy. Rozkład jazdy: (03:08) Jakub Jakóbowski: Xi Jinping przyjęty z honorami w Waszyngtonie (30:44) Jędrzej Czerep: Północ Etiopii znów w obliczu wojny (48:29) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - W sieci (55:21) Wraca Raport o Sztucznej Inteligencji! (55:51) Podziękowania (1:02:29) Adam Dąbrowski: Tkanina z Bayeux jako narzędzie polityki (1:25:45) Agnieszka Zagner: Czy Netanjahu pozostanie premierem Izraela? (1:51:16) Tomasz Maćkowiak: „Kościół ukryty” w Czechosłowacji (2:28:43) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Jemeńscy Huti ostrzelali cele w Arabii Saudyjskiej, między innymi lotnisko w Rijadzie. Saudyjczycy odpowiedzieli bombardowaniem gór Kahbub w pasie wybrzeża Morza Czerwonego, który kontrolowany jest od połowy września przez Hutich. Ponad sto tysięcy ludzi już uciekło z okolic w głąb kraju i do Dżibuti po drugiej stronie cieśniny Bab al-Mandab, która stanowi łącznik w jednym z najważniejszych szlaków globalnego handlu. Arabia Saudyjska wezwała Stany Zjednoczone do ataków na pozycje Hutich, jednak do tej pory prezydent Trump nie wydał takiego rozkazu. Iran ostrzegł, że „zmieni geografię wojny”, jeśli Stany Zjednoczone dokonają „nowej agresji”. Jak ofensywa Hutich zmienia sytuację w Zatoce Perskiej i na Morzu Czerwonym? Dlaczego Trump zwleka z pomocą militarną dla Saudów? I jakie będą skutki przejęcia przez Iran kontroli nad kolejnym, po cieśninie Ormuz, szlakiem światowego handlu? Gość: Łukasz Wójcik --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Gościem tego odcinka jest znakomity szkocki pisarz Douglas Stuart. W swojej trzeciej powieści „John syn Johna” zabiera czytelnika na koniec świata – jałowe, smagane wiatrem szkockie wyspy, zwane „biblijnym pasem” Wielkiej Brytanii. Z kolorów tego surowego krajobrazu powstała jedna z najpiękniejszych tkanin na świecie, od niepamiętnych czasów tkana ręcznie na krosnach. Harris Tweed. Równie silna jak podmuchy wiatru jest w tym miejscu tradycja. Ojcowie wychowują swoich synów na swoje podobieństwo. Ale co, jeśli ojciec rozpoznaje w synu coś, co próbował w sobie przez całe życie zdławić? Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Douglas Stuart Książka: „John syn Johna” Douglas Stuart / przekład: Maciej Studencki --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Od piątku do niedzieli wybory do rosyjskiej Dumy Państwowej, pierwsze wybory parlamentarne od czasu pełnej inwazji Rosji na Ukrainę. Nie startuje w nich żadna partia krytyczna wobec polityki Władimira Putina, jedyną niewiadomą jest skala zwycięstwa Jednej Rosji, ugrupowania prezydenta. Po co rosyjskiemu reżimowi tego typu operacja? Co wynik wyborów powie o poziomie poparcia dla Putina? I jakich działań rządu – zależnie od wyniku wyborów – należy się spodziewać po ich zakończeniu? Sąd międzynarodowy w Hadze skazał Haszima Thaciego, byłego prezydenta Kosowa, wcześniej dowódcę Armii Wyzwolenia Kosowa (UCK), na 25 lat więzienia za zbrodnie wojenne. W Prisztinie odbywają się marsze poparcia dla byłego prezydenta. Dlaczego Kosowianie nie uznają wyroków sądu powołanego do badania zbrodni popełnionych w czasie wojny? Zachodnie służby ostrzegają, że w najbliższym czasie Rosja nasili kampanię hybrydową przeciwko Europie. Premier Polski mówi o zagrożeniu atakiem rakietowym lub dronowym na jedno z państw wspierających Ukrainę. Czy Europa jest w stanie obronić się przed agresywną Rosją? Dług publiczny Stanów Zjednoczonych przebił po raz pierwszy w historii rekordowy poziom 40 bilionów dolarów. Podobne problemy mają Japonia, Francja, Wielka Brytania czy Włochy – tam także odsetki płacone od długu zrównały się z budżetami armii. Czy Stany Zjednoczone mogą stać się krajem bankrutem? Stany Zjednoczone mają przejąć znaczącą część pokładów ropy naftowej Wenezueli. Za umową, która z Caracas czyni praktycznie kraj podległy Amerykanom, stoi jeden człowiek. Kim jest Alejandro Betancourt? Dziś zaczynamy w Raporcie nowy cykl, w którym opowiadamy o ludziach, którzy grają główne role w wydarzeniach światowych, niekoniecznie będąc na pierwszym planie tych wydarzeń. Rozkład jazdy: (02:42) Piotr Skwieciński: O co chodzi w rosyjskich wyborach (24:17) Marta Szpala: Haszim Thaci skazany za zbrodnie wojenne (47:33) Raport w formie wideo (48:13) Podziękowania (54:42) Marcin Żyła: Rosjanie w Europie (1:14:01) Tomasz Makarewicz: Zadłużone Stany Zjednoczone (1:41:46) Łukasz Wójcik: Człowiek z Raportu - Alejandro Betancourt (2:04:28) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Donald Trump uznał, że ostrzeżenia przed zagrożeniami związanymi z rozwojem sztucznej inteligencji to „bujda” i skrytykował głosy domagające się spowolnienia prac nad rozwojem AI oraz stworzenia zabezpieczeń w systemach. W ostatnich dniach kilka znanych postaci z firm technologicznych produkujących modele AI ostrzegało przed skutkami niekontrolowanego rozwoju nowych technologii. Trump porównał te ostrzeżenia do „wielkiego kłamstwa klimatycznego” i uznał, że wszelkie spowolnienia w pracach nad rozwojem AI będą służyć Chinom. Czy, jak sugerują niektórzy byli i obecni pracownicy firm technologicznych, ludziom może grozić unicestwienie przez AI? Czy kraje demokratyczne znajdą wolę, aby ograniczyć tempo wyścigu technologicznego? I czy obecna fala ostrzeżeń przed fatalnymi skutkami nieskrępowanego rozwoju nie jest przypadkiem zabiegiem marketingowym firm, które walczą o dominację na rynku? Gość: Sylwia Czubkowska --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

To jeden z najważniejszych głosów amerykańskiej literatury. Pierwsza i jak dotąd jedyna czarnoskóra pisarka, która została uhonorowana literacką Nagrodą Nobla. Bohaterką tego odcinka Raportu o książkach jest Toni Morrison. Powieść, o której dziś porozmawiamy, zadedykowała 60 milionom i więcej. 60 milionów i więcej to liczba zniewolonych ludzi – tych z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. W przedmowie do „Umiłowanej” pisze, że opowiadając o doświadczeniu niewolnictwa, terenu pełnego bezdroży, rozbija namiot na cmentarzysku zasiedlonym przez bardzo głośne duchy. „Umiłowana” to powieść o jednej z najmroczniejszych kart amerykańskiej historii, ale też uniwersalna przypowieść o złu, które rodzi się z pogardy dla drugiego człowieka. To także ponadczasowa opowieść o tym, co dzieje się z człowiekiem, który doświadczył rzeczy zbyt strasznych, by uniosły je słowa czy pamięć. Ale jest coś jeszcze, co czyni prozę Toni Morrison aktualną - polityka. „Umiłowana” została wydana 40 lat temu. Dziś jest usuwana ze szkolnych bibliotek w Stanach Zjednoczonych. Dlaczego to tak niebezpieczna książka? O tym wszystkim porozmawiam z tłumaczką i wielbicielką literatury Toni Morrison - Kają Gucio. --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W niedzielę w Szwecji wybory powszechne. Po czterech latach rządów prawicy Szwedzi ograniczyli migrację i podjęli zdecydowaną walkę z gangami, które paraliżowały życie w wielu miastach. Dlaczego zatem rząd Ulfa Kristerssona nie jest pewny wygranej? Jaką rolę w wyborach odegra antyimigrancka partia Szwedzcy Demokraci? Co ma Szwedom do zaproponowania koalicja socjaldemokratyczna? I jakie znaczenie w głosowaniu będzie miało zagrożenie wojną ze strony Rosji? Jemeńscy Huti przejęli port nad Morzem Czerwonym leżący tuż przy cieśninie Bab al-Mandab, będącej jednym z najważniejszych szlaków morskich łączących Azję z Europą. Ceny ropy natychmiast wzrosły. Jak przedłużające się wojny na Bliskim Wschodzie wpływają na rynki surowców i czy ktoś ma pomysł, jak zaradzić kryzysowi? Po lutym 2022 roku Buriaci, przedstawiciele ludności mongolskiej z południowej Syberii, masowo wstępowali do armii rosyjskiej, licząc na zarobek i polepszenie warunków życia. Tysiące z nich zginęło na wojnie, niektórzy dopuszczali się okrutnych zbrodni na Ukrainie. Wielu uciekło z kraju, nie chcąc uczestniczyć w zbrodniczej wojnie. Kim są Buriaci i jak patrzą na ostatnie lata swojej historii? ONZ przyjęła rezolucję zachęcającą państwa do zmiany mapy świata. Najczęściej stosowaną mapę flamandzkiego matematyka z XVI wieku, Gerardusa Merkatora, zalecono zastąpić odwzorowaniem o nazwie „Equal Earth”, czyli Równa Ziemia, które lepiej oddaje wielkości kontynentów. Co to zmienia i czy na pewno na lepsze? "Izrael nie popełnia ludobójstwa w Gazie" - twierdzi wybitny izraelski historyk, a Palestyńczycy wielokrotnie odrzucali możliwość porozumienia z Izraelem i - wbrew wielu opiniom - nie są wyłącznie ofiarami tej wojny. Benny Morris, autor przełomowych książek na temat historii Izraela i Palestyny. Rozkład jazdy: (02:46) Katarzyna Tubylewicz: Kto będzie rządził Szwecją? (26:28) Szymon Kardaś: Tumult na rynkach ropy i gazu (59:40) Podziękowania (1:06:17) Anna Dudzińska: Kim są Buriaci? (1:32:02) Adrian Bąk i Benny Morris: „To nie jest ludobójstwo” (2:01:21) Paulina Rowińska: Mapy do wymiany, ale dlaczego? (2:20:19) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Ukraiński Prokurator Generalny podał się do dymisji w związku z dochodzeniem Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy (NABU) i Specjalnej Prokuratury Antykorupcyjnej (SAP). Rusłan Krawczenko złożył rezygnację po spotkaniu z prezydentem Zełenskim. Wcześniej NABU przeprowadziło rewizję w biurze Krawczenki związaną z podejrzeniami o istnienie grupy przestępczej w biurze Prokuratora. Na jej czele miał stać Serhij Kropywa, naczelnik wydziału walki z cyberprzestępczością. Według NABU Kropywa kierował systemem zbierania łapówek z tzw. call centers, czyli ośrodków przestępczych, których pracownicy, udając przedstawicieli banków, firm konsultingowych i doradców finansowych, nakłaniali ofiary do przekazywania funduszy. To jest najnowsza w całej serii afer korupcyjnych, które wyjaśnia NABU. Zamieszani są w nie politycy, urzędnicy i osoby publiczne, niekiedy bardzo blisko związane z prezydentem Zełenskim. Jaką skalę ma dziś korupcja na Ukrainie? Na ile przeszkadza ona w obronie kraju przed agresją Rosji? I jaki wpływ ma na pozycję prezydenta Zełenskiego? Gość: Piotr Pogorzelski --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Bohaterką tego odcinka jest znakomita nigeryjska pisarka Chimamanda Ngozi Adichie. W swojej najnowszej powieści „Bilans snów” kreśli historie czterech kobiet, których losy splatają się w skomplikowany, pełen wewnętrznych sprzeczności i napięć krajobraz afrykańskiej tożsamości. „Trzeźwy realizm, ale naznaczony czułością. Portret przede wszystkim ludzki, a nie - ideologiczny, ponieważ ideologia zamyka różne sposoby postrzegania, a sztuka wymaga wielu spojrzeń” - pisze autorka w posłowiu do swojej powieści. I rzeczywiście „Bilans snów” to mozaika wielu spojrzeń. I nie może być inaczej, bo świat, z którego wyrastają bohaterki powieści, zbudowany jest z pozornie sprzecznych ze sobą elementów. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Malwina Bakalarska Książka „Bilans snów” Chimamanda Ngozi Adichie / przekład: Kaja Gucio --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

We wrześniu trzy wybory regionalne w Niemczech, pierwsze z nich w landzie Saksonia-Anhalt w niedzielę. Pokażą one siłę Alternatywy dla Niemiec, która cieszy się dziś wśród Niemców rekordową popularnością. Skąd bierze się ta popularność? Jak wygląda program AfD i czym byłoby utworzenie przez tę partię choćby jednego rządu regionalnego w RFN? Czy partie głównego nurtu mają realne narzędzia, by powstrzymać marsz AfD do władzy i dlaczego wszelkie próby izolowania tej partii kończą się - jak dotąd - wzrostem jej popularności? Po nieco ponad miesięcznej przerwie Stany Zjednoczone wznowiły ostrzał Iranu. Iran odpowiedział atakami na bazy amerykańskie w regionie. W armii amerykańskiej zmiana na wysokim stanowisku, która pokazuje napięcia w administracji. Czy wraz ze zbliżającymi się wyborami połówkowymi Trump szuka sposobu zakończenia wojny? W więzieniu w Hadze zmarł Ratko Mladić, były serbski generał odpowiedzialny za zbrodnie wojenne w Bośni i Hercegowinie w latach 90. XX wieku, w tym oblężenie Sarajewa i ludobójstwo w Srebrenicy. Czy jego los może być przestrogą dla współczesnych zbrodniarzy? Po samobójczej śmierci Jasona Ardaya - najmłodszego profesora w historii brytyjskiej edukacji wyższej - Brytyjczycy zadają sobie pytania o przyczyny tej śmierci. Czy Arday został zaszczuty przez media? Czy padł ofiarą wojny kulturowej, która dzieli nie tylko Wielką Brytanię? Lionel Messi kończy karierę reprezentacyjną. Na czym polega fenomen tego niezwykłego sportowca i co mówi on nie tylko o piłce nożnej, ale także o Argentynie i jej historii? A także: strach dla każdego w dowolnej ilości. Politycy zadbają, by go nigdy nie zabrakło. Rozkład jazdy: (02:43) Kamil Frymark: AFD w drodze do władzy w Niemczech? (31:17) Marcin Fatalski: USA i Iran znów w stanie wojny (58:49) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Strach, straszak, straszydło (1:05:11) Zaproszenie na AI Summit (1:06:11) Podziękowania (1:12:55) Marcin Żyła: Zmarł "Kat Srebrenicy (1:31:13) Agata Bielik Robson: Jason Arday: ofiara mediów, Cambridge czy wojny kulturowej? (1:59:08) Michał Okoński: Messi odchodzi z reprezentacji Argentyny (2:23:23) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Islandczycy zagłosowali w referendum przeciwko wznowieniu rozmów w sprawie członkostwa tego kraju w Unii Europejskiej. Rozmowy były zawieszone od 2013 roku. Islandia jako kraj należący do Europejskiego Obszaru Gospodarczego przyjęła większość ustawodawstwa Unii nie mając realnie głosu w sprawie tworzenia tego ustawodawstwa. Dlaczego zatem Islandczycy zdecydowali się odrzucić szansę na pełne członkostwo? Dlaczego premier kraju Kristrún Frostadóttir w ogóle zdecydowała się rozpisać referendum? I jakie wnioski z tego głosowania płyną dla Unii Europejskiej, zwłaszcza dla dalszego rozszerzania wspólnoty? Gość: Piotr Szymański --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Co to za świat, w którym chowanie zmarłych, stawianie im grobu jest poza prawem? Co to za świat, w którym porodówki podobne są do kostnicy? Co to za świat, w którym miasta pełne są łysych kobiet, które sprzedają swoje włosy, żeby kupić jedzenie? Co to za świat, w którym ludzie zarażeni wirusem niepamięci muszą uciekać przez szczyty wysokich, nieprzyjaznych gór? Nie, nie są to obrazy wzięte z dystopijnej powieści grozy, lecz kadry rzeczywistości, w której żyjemy – mówi wenezuelska pisarka, autorka znakomitej powieści „Trzeci Kraj”, która jest gościem tego odcinka Raportu o książkach. Tytułowy Trzeci Kraj to „granica wewnątrz innej granicy, gdzie łączyła się Kordyliera Wschodnia i Zachodnia, dobro i zło, legenda i rzeczywistość, żywi i umarli”. Trzeci Kraj to nielegalny cmentarz położony w przygranicznej osadzie, rządzonej przez bojówkarzy i przemytników. Przeciwko nim stanęła pewna kobieta, która kopała groby dla zmarłych własnymi rękami. I to także jest prawdziwa historia. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Karina Sainz Borgo Lektorka: Magdalena Mikołajczuk Książka: „Trzeci Kraj” Karina Sainz Borgo / przekład: Adam Elbanowski / Oficyna Literacka Noir Sur Blanc --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W Ameryce Północnej wojna na cła. Stany Zjednoczone zwiększyły wysokość taryf na niektóre produkty importowane z Kanady o 50 proc. Donald Trump – który wcześniej mówił o tym kraju jako o potencjalnym 51. stanie USA – specjalnym dekretem zmienia nazwę jeziora Ontario na „Jezioro Ameryka”. Ottawa odpowiada jednak twardo, a premier Mark Carney mówi wprost: „zostaliśmy zaatakowani”. Analitycy przewidują powrót do negocjacji, jednak efekty konfliktu zostaną na dłużej. Zwłaszcza wśród Kanadyjczyków, których aż 48 proc. postrzega Amerykanów negatywnie. Dlaczego tym razem Kanada zareagowała tak ostro? Czy konflikt handlowy przyniesie kres tradycyjnej przyjaźni między najbliższymi sąsiadami? I na czym polega pomysł Carneya na „nową Kanadę”? Izrael zaatakował bazę wojskową na północy Syrii, tłumacząc to zagrożeniem ze strony Turcji. Czy premier Netanjahu tak bardzo boi się przegranej w wyborach, że chce wykreować sztucznego wroga? Gdzie znajduje się najpiękniej położone lotnisko w Polsce? I dlaczego ptaki są przyjaciółmi szybowników? W tym wydaniu „Raportu” – korespondencja znad chmur. Tegoroczne zjawisko pogodowe El Niño będzie prawdopodobnie najsilniejsze w historii pomiarów. Jak i dlaczego zmiana temperatury na Pacyfiku wpłynie na pogodę na całym świecie? Setki osób zginęły na pograniczu nepalsko-tybetańskim po tym, gdy zawalenie się lodowca wywołało serię gwałtownych powodzi błyskawicznych. Czy ta tragedia zmieni sytuację w Nepalu? Rozkład jazdy: (02:42) Marcin Gabryś: Kanada kontra Trump (30:46) Łukasz Wójcik: Po izraelskim nalocie na bazę w Syrii (51:51) Podziękowania (58:57) Dariusz Rosiak: Rosiak w chmurach (1:22:40) Michał Brennek: El Niño, La Niña i inne minima (1:45:08) Patryk Kugiel: Tragedia w Transhimalajach (2:06:55) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

"Żaden początek nie może się wydarzyć bez użycia przemocy”; „Wszelkie braterstwo, do jakiego zdolni są ludzie, wyrasta z bratobójstwa”; „Każda stworzona przez ludzi organizacja polityczna ma swe źródło w zbrodni” - tak pisała Hannah Arendt, wybitna myślicielka, filozofka, badaczka polityki, pamięci, zła i przemocy w życiu narodów. Państwa narodowe, również te, które dziś z dumą wyznają filozofię praw człowieka i obywatela, oparte są na wcześniejszych czystkach etnicznych, na rzeziach - które budowały narodową tożsamość, zbrodniach, często o charakterze ludobójczym. Rozmawiamy o tym w bardzo konkretnym momencie historycznym: W czasie, gdy Izrael - państwo, którego jednym w fundamentów założycielskich jest Holokaust dokonuje zbrodni wojennych, a być może również ludobójstwa na Palestyńczykach. W czasie, gdy wśród sprawców Holokaustu - Niemców pojawiają się ruchy społeczne i partie polityczne, które próbują dystansować się od winy za zbrodnie dokonane 80 lat temu. W czasie, kiedy status Polski – jeszcze niedawno wyłącznie ofiary II wojny światowej – coraz częściej podważany jest nie tylko przez innych, ale też przez nas samych. Rozmawiamy wreszcie w trakcie historycznego sporu między Polską i Ukrainą na temat Wołynia, a także ukraińskiego nacjonalizmu i polskiego kolonializmu - jak określają niektórzy politykę Polski na różnych etapach krytycy polskiej historii. Co to jest kapitał moralny i dlaczego dążenie do jego zachowania i zwiększania stanowi podstawę polityki historycznej każdego kraju. Jak można stracić status bohatera czy ofiary i stać się sprawcą wydarzeń w historii? I wreszcie, jak w tym wszystkim zachować zdrowy rozsądek, który pozwoli sąsiadom i nie tylko żyć w pokoju i akceptacji wzajemnego prawa do rozumienia historii. Gość: Michał Łuczewski --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Malta to kraj niewielki, by rzec – malutki. Tysiąc razy mniejszy od Polski. Ale historię ma olbrzymią. I gdyby chcieć znaleźć miarę, która najlepiej oddałaby charakter tej wyspy, byłoby nią zagęszczenie historii na metrze kwadratowym. To zagęszczenie historii, którą od tysiącleci budowali Fenicjanie, Arabowie, joannici, Francuzi, Brytyjczycy… Kto wie, może też olbrzymi i kosmici, wybrzmiewa w języku i polityce. I niejednej rzeczy w opowieści o Malcie nie da się uznać za prostą czy pozbawioną wewnętrznych sprzeczności. Gościem tego odcinka Raportu o książkach jest autor reportażu „Malta. Święci i diabły” Michał Potocki. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Michał Potocki Książka: „Malta. Święci i diabły” – Michał Potocki --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Mychajło Fedorow - popularny wśród Ukraińców były minister obrony - wezwał do zorganizowania wyborów prezydenckich. Wyzwanie rzucone Zełenskiemu tłumaczy korupcją oraz „systemowym kryzysem władzy”. Niemal równocześnie służby antykorupcyjne ogłosiły istnienie kolejnego układu przestępczego obejmującego urzędników związanych z prezydentem. Po doniesieniach prasy Zełenski zdymisjonował wiceszefową swojego biura. Tymczasem Rosja w ostatnich dniach nasiliła ataki z powietrza. Celem są obiekty infrastruktury krytycznej, co może osłabić państwo przed kolejną zimą. Na ile poważne jest wyzwanie rzucone Zełenskiemu przez Fedorowa? Czy były minister może liczyć na poparcie Ukraińców? Oraz czy śledztwa prowadzone przez służby antykorupcyjne zagrożą prezydentowi? 29 amerykańskich stanów oskarża firmę Meta o to, że celowo uzależnia dzieci od swoich serwisów. Czy największy w USA proces w obronie konsumentów wymusi zmiany w obu tych serwisach? Czy współczesną metropolię da się urządzić tak, aby żyło się w niej dobrze? W „Raporcie” opowiemy o pomyśle na „piętnastominutowe miasto”. W Kazachstanie: nowa konstytucja, nowy parlament, nowe wybory i „nowy”, choć ten sam prezydent. Jak się żyje w największym po Rosji państwie postsowieckim? Donald Trump skraca wspólne z Koreą Południową ćwiczenia wojskowe i zapowiada spotkanie z Kim Dzong Unem. Czy to zapowiedź wycofywania się Amerykanów z Półwyspu? W programie będzie też o tym, co łączy borsuka… z Winstonem Churchillem. Rozkład jazdy: (02:34) Wojciech Konończuk: Zełenski pod presją (28:33) Wojciech Brzeziński: Czy Meta uzależnia dzieci? (48:40) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Skłodowska, głuptak i kupa kamieni (55:10) Podziękowania (1:02:16) Anna Dudzińska: Wszędzie w kwadrans (1:24:33) Oskar Pietrewicz: Co ciągnie Trumpa do Kim Dzong Una? (1:50:24) Wojciech Górecki: Kazachstan: nowa konstytucja, stare problemy (2:14:30) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Memento Mori Dance Club to nazwa kolektywu muzycznego zawiązanego przez pszczelarzy, punkrockowców, twórców kultury, a przede wszystkim – przez sąsiadów z jednej z podolsztyńskich gmin. Badają oni związki między polskim tradycyjnym śpiewem religijnym a taneczną muzyką minionych wieków. Przez lata, od Roztocza po Podlasie, szukali pieśni religijnych, poznawali wiejskich muzyków. A potem odkryli, że już w dawnej Polsce religijne teksty – także teksty pieśni żałobnych – dobierano do popularnych melodii tanecznych. O tych odkryciach i wydanej przez kolektyw płycie opowie w tym odcinku „Sezonu nieogórkowego” Johann Wolfgang Niklaus, jeden z członków Memento Mori Dance Club. Urodził się w Monachium, dorastał w górach południowego Tyrolu, od kilkudziesięciu lat mieszka w Polsce, gdzie współzakładał Teatr Wiejski Węgajty i gdzie prowadzi Scholę Węgajty, praktykującą dawne tradycje dramatu i śpiewu liturgicznego. Gość: Johann Wolfgang Niklaus --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Trzy dni przed śmiercią Paul Auster zwrócił się do swojej żony Siri Hustvedt ze słowami: „Chcę wrócić jako duch”. Paul Auster, jeden z najsłynniejszych amerykańskich pisarzy, zmarł w pokoju pełnym książek i światła w ukochanym domu pary na Brooklynie, dzielnicy, która tak często wracała w jego powieściach. Siri Hustvedt, także znakomita pisarka, po śmierci ukochanego zaczęła pisać „Księgę duchów”, by - jak mówi w tym odcinku Raportu o książkach: "Przywrócić Paula, aby go odzyskać". Bo pisanie i żałoba mają kilka cech wspólnych - w podobny sposób załamują czasoprzestrzeń, potrafią też przywoływać duchy. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Siri Hustvedt Lektorka: Magdalena Mikołajczuk Książka: „Księga duchów” / Siri Hustvedt / tłumaczenie: Jerzy Kozłowski --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Premier Izraela odrzuca 15-punktowy plan pokojowy dla Gazy. Benjamin Netanyahu zapowiada, że Izrael nie wycofa się z Gazy dopóki nie nastąpi całkowite rozbrojenie Hamasu. Rośnie liczba ataków osadników na Zachodnim Brzegu, od początku roku 76 Palestyńczyków zostało tam zabitych przez żołnierzy lub osadników. Jemeńscy Huti dokonali kolejnego ataku na statek na Morzu Czerwonym. Od kilku tygodni Huti atakują statki na tym akwenie zapowiadając blokadę saudyjskich portów na Morzu Czerwonym. Amerykanie mówią, że panują nad sytuacją w cieśninie Ormuz, jednak władze Iranu twierdzą, że to one kontrolują cieśninę. Jaki wpływ na obecny rozwój wypadków mają zbliżające się wybory w USA, Izraelu, a potem w Autonomii Palestyńskiej. Przed zbliżającymi się negocjacjami z Brukselą Chiny wykluczają kompromis w sprawie zmiany swojego modelu gospodarczego. Dlaczego Europa słusznie obawia się, że model ten powoduje problemy dla gospodarek na Starym Kontynencie? W pożarach, które od kilku tygodni niszczą Europę, giną nie tylko ludzie, ale też miliony zwierząt. Dlaczego tak mało zwracamy uwagę na śmierć zwierząt? Czy - a jeśli tak, to gdzie - istnieje granica przejmowania się ich losem? Czy w sytuacji klęsk naturalnych i wojen należy chronić wszystkie istoty zdolne do odczuwania bólu i cierpienia? Daniel Kinahan, do niedawna jeden z najbardziej poszukiwanych przestępców na świecie, stanął w niedzielę przed sądem w Dublinie, gdzie został oskarżony o kierowanie organizacją przestępczą. Skąd wzięło się gangsterskie imperium rodziny Kinahanów i dlaczego Daniel przez lata był jedną z najważniejszych postaci w europejskim boksie? Roboty podbijają świat medycyny. Na ile roboty medyczne rzeczywiście zmieniają sytuację opieki zdrowotnej? Jakie problemy natury naukowej, medycznej, ale również etycznej budzi rozwój tej dziedziny i kogo stać na terapię z udziałem tych urządzeń? A także: o hybrydowej wojnie trollowej przed francuskimi wyborami. Rozkład jazdy: (02:56) Łukasz Fyderek: Przemoc i polityczne zapętlenie na Bliskim Wschodzie (20:10) Jakub Jakóbowski: Chiny 2.0 kontra Europa (45:41) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Czy Francja da sobie ukraść wybory? (52:14) Podziękowania (59:10) Marcin Żyła: Zwierzęta w czasie pożarów (1:26:41) Aleksandra Łojek: Irlandzki król kokainy i boksu za kratami (1:54:23) Cezary Kozanecki: Roboty medyczne: co zmieniają i dla kogo? (2:25:35) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Dziś porozmawiamy o tożsamości narodowej – i to bardzo specyficznej, w zasadzie historycznej i już nieistniejącej, choć ciągle obecnej w naszym polskim imaginarium. O Kresach porozmawiamy i o tym, kim byli ich mieszkańcy. Zmierzymy się – mam nadzieję – z kilkoma najbardziej żywotnymi mitami dotyczącymi Kresów Wschodnich. Jeden głosi, że była to arkadia, kraj mlekiem i miodem płynący, wielokulturowy raj zarządzany przez oświeconych polskich panów. Drugi, że na terenach dzisiejszej Ukrainy, Białorusi i Litwy Polska dokonywała okrutnej kolonizacji, prześladując lokalnych mieszkańców. Ani pierwsza, ani druga wersja nie odpowiadają rzeczywistości. A jak było naprawdę? I dlaczego świat, który odszedł wraz z II wojną światową, jest tak silnie obecny w naszej narodowej świadomości? Co stanowiło istotę tożsamości kresowej i czy coś takiego w ogóle istniało? Gość: Wojciech Stanisławski --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Wyobraźmy sobie… że II wojny światowej nie było, bo Hitler przegrał, zanim zdążył się na dobre rozkręcić, i kurz po wznieconym konflikcie opadł już w 1939 roku… Nie było więc Holocaustu ani nowego podziału Europy, który nigdy nie dokonał się w Jałcie. Nie było zimnowojennej rywalizacji między Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi, a Kresy nigdy nie oderwały się od Polski… Ale zaraz! Nie musimy sobie tego wyobrażać, bo zrobił to w najlepszym powieściowym stylu Ziemowit Szczerek, który jest gościem tego odcinka „Raportu o książkach”. Zapraszamy na rozmowę o historii i jej alternatywnych wersjach. O losie wynikającym z miejsca na mapie, który - bez względu na to, jak bardzo daleko pójdziemy w fantastyczne scenariusze - i tak nas dosięga. A także o grozie, która kryje się w pełnym humoru kryminale „Baciary z piekła rodem”. Bo co tak naprawdę śmiesznego jest w tym, że Rosjanie dokopali się do piekła? Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Ziemowit Szczerek Książka: „Baciary z piekła rodem” – Ziemowit Szczerek --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Rosja przeprowadziła trzy zmasowane ataki rakietowe na Kijów w ciągu tygodnia. Władze Ukrainy alarmują, że obrońcom nie udało się przechwycić żadnej z 24 rakiet balistycznych wystrzelonych w środę przez Rosję. Prezydent Zełenski apeluje o przyspieszenie dostaw broni dla Ukrainy, a prezydent Trump zaprzecza, jakoby Amerykanie mieli niedostatek amunicji, i zapowiada ściganie sprawców wycieków, według których brakuje pocisków przechwytujących. Trump zapowiedział również, że zastanowi się, czy rzeczywiście udzielić Ukrainie licencji na produkcję pocisków do systemów Patriot. Jak zaangażowanie Ameryki na Bliskim Wschodzie wpływa na uzbrojenie Ukrainy? Elektrownie na Węgrzech, w Słowenii, Rumunii i w Polsce ograniczają pracę w związku z niskim poziomem rzek, z których te zakłady czerpią wodę. Jak fala upałów wpływa na bezpieczeństwo energetyczne w Europie? Gianni Infantino pozostaje na razie na stanowisku szefa światowej federacji piłkarskiej FIFA, ale jego los wcale nie jest pewny. Czy człowiek obwiniany przez niektórych o przekroczenie granic komercjalizacji futbolu tym razem posunął się za daleko? W Ceucie w dalszym ciągu trwa kryzys migracyjny po tym, jak w ubiegły weekend prawie 78 tysięcy osób przedarło się przez granicę tego hiszpańskiego terytorium graniczącego z Marokiem. Dlaczego doszło do tego kryzysu na granicy Unii Europejskiej i kto na nim zyskał, a kto stracił? W stolicy Malty, Valletcie, trwa proces biznesmana oskarżonego o zlecenie przed dziewięcioma laty zabójstwa dziennikarki śledczej, która badała korupcję tamtejszych polityków i biznesmenów. Co sprawa Daphne Caruany Galizii mówi o tej wyspie na Morzu Śródziemnym? A także: jak niebezpieczne bywa życie barda. Rozkład jazdy: (02:42) Jacek Raubo: Niedostatki w uzbrojeniu Ukrainy i USA (26:10) Tomasz Rożek: Susza wstrzymuje pracę elektrowni (48:16) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Elegia na śmierć barda (54:41) Podziękowania (1:01:48) Michał Banasiak: FIFA niszczy futbol? (1:18:23) Jerzy Haszczyński: Kto spowodował szturm na Ceutę? (1:41:58) Michał Potocki: Malta: kto stoi za zbrodnią sprzed dekady? (2:01:23) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Nie ma w Polsce drugiego takiego miejsca, bo nie ma też drugich takich gór. Od XIX wieku po czasy współczesne Zakopane jest symbolem odpoczynku i czasu wolnego. W najbardziej oblegane weekendy w mieście i jego okolicach przebywa jednocześnie ponad 200 tysięcy turystów - niemal dziesięć razy więcej niż mieszkańców. W tym odcinku „Sezonu nieogórkowego” porozmawiamy o Zakopanem nie w kontekście gór, ale jako o mieście. Mieście specyficznym: dla milionów Polaków będącym symbolem urlopowych oczekiwań, dla których spełnienia przeobraziło się tak bardzo, że w wielu sferach stało się nieznośne. Niebotyczne ceny mieszkań. Prawo budowlane, które - jak kiedyś powiedziano - „na Podhalu się nie przyjęło”. Ulice zatkane SUV-ami i kicz Krupówek. A nad tym wszystkim Tatry - wcale nie niezmienne, bo również płacące cenę za masową turystykę. Oto Zakopane oczami jednego z jego 25 tysięcy stałych mieszkańców, którzy prowadzą tu przecież zwykłe, miejskie życie. Na ile da się tu żyć jak wszędzie indziej? Czy po 1989 roku można było zorganizować to miasto inaczej, a może rozpędzający się kapitalizm i komercja były nie do zatrzymania? Jakie było dawne Zakopane? Opowie o tym Maciej Krupa, współzałożyciel „Tygodnika Podhalańskiego” i prezes Fundacji Zakopiańczycy, która zajmuje się tożsamością Zakopanego i Podtatrza. Gość: Maciej Krupa --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

„Kim był prozaik i eseista, który przesunął mentalną granicę między Wschodem a Zachodem, choć sam uważał się jedynie za „hedonistę zmuszonego żyć w świecie upolitycznionym ponad wszelką miarę”?” - pyta Aleksander Kaczorowski, biograf Milana Kundery, w książce poświęconej życiu wielkiego czeskiego pisarza. Na to pytanie nie ma łatwych odpowiedzi - w każdej drzemie bowiem jakiś paradoks. Oto kilka przykładów: Aby dzięki swoim bijącym rekordy popularności powieściom przypomnieć Europie o istnieniu Czechów, sam musiał zapomnieć o swoich rodakach. Do świata literatury wszedł przez rosyjską poezję, by potem zyskać przydomek „rusofoba” po kłótniach z Josipem Brodskim o Dostojewskiego i publikacji jednego z najważniejszych tekstów o tożsamości Europy Środkowej - eseju „Zachód porwany”. Mówił, że „powieść jest formą przeciwstawienia się ideologii”, ale czy sam potrafił się przed nią obronić? Kim więc był Milan Kundera? Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Aleksander Kaczorowski Książka: Aleksander Kaczorowski „Milan Kundera. Życie za zasłoną” --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Tysiące migrantów z Maroka wdarło się na teren Ceuty, hiszpańskiej enklawy w północnej Afryce. Służby graniczne nie były w stanie opanować sytuacji, władze w Madrycie wysłały wojsko do Ceuty. Minister spraw wewnętrznych obarczył odpowiedzialnością za kryzys gangi dokonujące przerzutu ludzi do Europy. Włoska premier Giorgia Meloni zapowiedziała zawieszenie działania zasad strefy Schengen wobec Hiszpanii. Jak ten kryzys będzie próbował opanować premier Pedro Sanchez? Jak wpłynie on na politykę migracyjną jego rządu? Jak hiszpański premier radzi sobie z innym kryzysem: niekontrolowanymi pożarami lasów, które dotykają południe Europy, głównie Półwysep Iberyjski i Francję? W Berlinie doszło do zamachu terrorystycznego dokonanego przez Niemca pochodzenia libańskiego powiązanego z Państwem Islamskim. Wzmagają się głosy domagające się zaostrzenia prawa wobec osób podejrzewanych o ekstremistyczne poglądy. Jak zareagują władze? Andy Burnham, były burmistrz Manchesteru, został premierem Zjednoczonego Królestwa. Siódmym w ciągu ostatniej dekady. Czy Burnham wyciągnie Wielką Brytanię z kryzysu politycznego, który zapoczątkował Brexit przed 10 laty? Rosyjska Duma przyjęła ustawy ograniczające prawa obywatelskie osób przebywających poza granicami kraju. Wzmagają się ataki ukraińskie na infrastrukturę mającą wpływ na życie zwykłych Rosjan, na przykład na magazyny firmy handlowej Wildberries. Czy to będzie miało wpływ na wewnętrzną sytuację w Rosji? Izraelski historyk Omer Bartow uważa, że jego kraj dokonuje w Gazie ludobójstwa, a idea syjonizmu – początkowo szlachetna i oparta na demokratycznych zasadach – została wypaczona przez Izrael po 1948 roku. W programie rozmowa z autorem książki na ten temat. A także: O oszustwach, na których bogacą się szantażyści, kryptofinansiści i banksterzy. I politycy oczywiście. Rozkład jazdy: (03:12) Jędrzej Bielecki: Migranci z Maroka w Ceucie (26:12) Mateusz Wiliński: Zamach terrorystyczny w Berlinie (46:28) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Pasterz, wilk i ja (52:58) Podziękowania (59:40) Adam Dąbrowski: Siódmy brytyjski premier w ostatniej dekadzie (1:13:19) Maria Domańska: Putin ogranicza prawa rosyjskiej diaspory (1:36:21) Omer Bartow: Izrael dokonuje ludobójstwa w Gazie (2:03:27) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Kim jest profiler i czym się zajmuje? Jak biegli psychologowie zaglądają w umysł niepoczytalnego sprawcy? I czym jest niepoczytalność? Gościem tego odcinka jest Jan Gołębiowski – profiler, psycholog kryminalny i biegły sądowy. Samo słowo „profiler”budzi zainteresowanie zwłaszcza wśród wielbicieli kryminałów i podcastów true crime: to biegły, który tworzy profil nieznanego sprawcy. Ale nasz gość ma też doświadczenie w pracy jako psycholog w policji i na oddziale o wzmocnionym zabezpieczeniu szpitala psychiatrycznego – w tzw. „sądówce”, gdzie trafiają sprawcy zbrodni z orzeczoną niepoczytalnością. Jan Gołębiowski jest także autorem książek popularyzatorskich. Najnowsza, „Głos kazał mu zabić” (wyd. Mando, 2026), opowiada o zbrodniach popełnionych w psychozie. Takie sprawy były w Polsce w ostatnim czasie głośne m.in. o przypadek Mieszka R. - mordercy z UW czy Kajetana P. - „Hannibala z Żoliborza”. Orzeczenia o niepoczytalności wzbudzały kontrowersje i społeczny sprzeciw. Czy słusznie? Jaki jest dalszy los niepoczytalnego sprawcy? I ile prawdy jest w historiach o zabójcach, którzy słyszą głosy? Gość: Jan Gołębiowski Prowadzenie: Michał Kuźmiński - dziennikarz „Tygodnika Powszechnego” i współautor powieści kryminalnych. --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

To opowieść, która wraca do nas od 3 tysięcy lat. W różnych odsłonach i pod różnymi postaciami. W zależności od czasu i miejsca ujawnia różne sensy. Głód odczytywania na nowo historii herosa, który nie mógł wrócić do domu, pojawiał się najczęściej w momentach próby naszej cywilizacji. Nic więc dziwnego, że „Odyseja” tak bardzo nas dziś porusza. Porusza i dzieli – bo czy, kłócąc się o Homera, nie robimy dokładnie tego, co robili starożytni Grecy? A Christopher Nolan – autor nowej filmowej adaptacji „Odysei” – zmieniając i interpretując po swojemu to wielkie greckie dzieło - czy nie sięgnął po techniki stosowane przez starożytnych uczonych? Wiele pytań padnie w tym odcinku Raportu o książkach, ale to najważniejsze brzmi: Kim jest Homer na nasze czasy? A „Homer na nasze czasy” – ta znakomita, nowo wydana książka Marka Węcowskiego – jest bohaterką tego odcinka Raportu o książkach. Gość: Marek Węcowski Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Książka: „Homer na nasze czasy” - Marek Węcowski --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Prezydent Zełenski dokonuje zmiany na stanowisku naczelnego dowódcy Sił Zbrojny Ukrainy. Odchodzi generał Syrski, w jego miejsca mianowany został generał Mychajło Drapaty. W tle konflikt prezydenta z odwołanym wcześniej ze stanowiska ministrem obrony Mychajło Fedorowem. Ukraińcom ta decyzja się nie podoba, na ulicach Kijowa i innych miast miały miejsce protesty. Dlaczego Zełenski odwołał jednego z najpopularniejszych polityków w kraju? Jak wpłynie to na inicjowane przez Fedorowa zmiany w armii? I czy zapowiadając otwarcie archiwów historycznych oraz ułatwienia w ekshumacjach ukraiński prezydent próbuje opanować skutki sporu z Polską w sprawie Wołynia? Stany Zjednoczone wesprą pokojowy program nuklearny w Arabii Saudyjskiej. Czy na Bliskim Wschodzie rodzi się właśnie kolejny kraj, który posiada, bądź chce posiadać broń atomową? I jak porozumienie amerykańsko-saudyjskie wpłynie na wojnę z Iranem? Nowo wybrana prezydent Peru Keiko Fujimori przejmuje urząd 28 lipca po wyborach, których wynik do ostatniej chwili nie była jasny. Czy córce prezydenta skazanego za korupcję i zbrodnie przeciwko ludzkości uda się zjednoczyć Peru po latach niestabilności i przemocy? W Indiach „rewolucja karaluchów”. Tysiące głownie młodych ludzi wychodzi na ulice w proteście przeciwko korupcji w systemie rekrutacji na studia wyższe i bezrobociu. Czy partia wyrosła na internetowym proteście ma szanse realnie zmienić politykę najliczniejszego kraju świata? Wielka Brytania domaga się ekstradycji bracia Andrew i Tristana Tate. Przebywający na Florydzie influencerzy i czołowe postaci tzw. manosfery mają odpowiedzieć na prawie 60 zarzutów, w tym o gwałt, handel ludźmi i rozpowszechnianie pornografii dziecięcej. Skąd popularność tego typu ludzi wśród młodych mężczyzn? A także: co to znaczy koalicja chętnych i jak ma się ona do budowy lufy. Rozkład jazdy: (02:55) Piotr Skwieciński: Roszady w rządzie i armii Ukrainy (22:23) Łukasz Wójcik: Porozumienie USA-Arabia Saudyjska w sprawie energii jądrowej (49:39) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Koalicja niechętnych (56:14) Podziękowania (1:03:40) Beata Szady: Keiko Fujimori prezydentem Peru (1:21:50) Patryk Kugiel: „Karaluchy" chcą uczciwej rekrutacji na studia w Indiach (1:45:07) Magdalena Grzyb: Bracia Tate: idole manosfery (2:04:29) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Co zęby mówią o człowieku? Dlaczego ich leczenie jest tak drogie? Czy zdrowy, biały uśmiech stał się dziś wyznacznikiem statusu społecznego? W kolejnym odcinku „Raportu - sezonu nieogórkowego” porozmawiamy o dziedzinie medycyny, która na całym świecie jest coraz bardziej zaawansowana, a jednocześnie dla wielu osób coraz mniej dostępna. W Polsce ponad 65 procent pacjentów leczy zęby prywatnie, ale jednocześnie różnice w cenach napędzają turystykę stomatologiczną, choćby popularne wyjazdy do Turcji. Maciej Michalak, stomatolog specjalizujący się w chirurgii stomatologicznej i implantologii, mówi, że w jamie ustnej zapisana jest historia człowieka. Widać w niej choroby, zaniedbania, stres, a czasem nawet ślady przemocy. Stan uzębienia coraz częściej zdradza również społeczne nierówności. Skąd biorą się wysokie ceny usług stomatologicznych? Czego Polska mogłaby nauczyć się na przykład od krajów skandynawskich? Czy sztuczna inteligencja oraz medycyna regeneracyjna sprawią, że w przyszłości leczenie zębów stanie się łatwiejsze i bardziej dostępne? A może… jeszcze droższe? Gość: Maciej Michalak Realizacja: Filip Marcinkowski --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Zdominowany przez partię Tisza węgierski parlament nowelizuje konstytucję, wprowadzając radykalne zmiany w funkcjonowaniu najwyższych organów państwa, wymiaru sprawiedliwości oraz w zasadach stosowania najważniejszych ustaw. Parlament uchwalił między innymi przedterminowe zakończenie kadencji prezydenta kraju. Rządzący Węgrami Peter Magyar twierdzi, że posiada mandat do dokonywania tak radykalnych zmian, ale jego krytycy pytają, czy można reformować kraj skorumpowany przez lata rządów Wiktora Orbána, stosując metody, które nie mieszczą się w zestawie praw konstytucyjnych rządu. Czy zatem w przypadku Węgier cel uświęca środki? I jak reformy Magyara zostaną przyjęte przez Komisję Europejską, która przez lata krytykowała jego poprzednika za działania niezgodne z prawem? Znikają kontrole oraz płot na granicy Hiszpanii z należącym do Zjednoczonego Królestwa Gibraltarem. Dlaczego po obu stronach niedawnej granicy ludzie oddychają z ulgą? I czy to koniec zabiegów Hiszpanii o odzyskanie brytyjskiej enklawy? Na indonezyjskiej wyspie Bali mieszkańcy protestują przeciwko – jak to określają – „rabunkowi wody” dokonywanemu przez przemysł turystyczny. Dlaczego ta rajska wyspa zmienia się w miejsce nie do życia dla lokalnych mieszkańców? Międzynarodowy Komitet Olimpijski zapowiada uchylenie zakazu występów sportowców z Rosji na Igrzyskach Olimpijskich. Polska i Ukraina protestują, ale czy te głosy mogą zmienić stanowisko MKOL? I kto stoi za tą decyzją? Dla ułatwienia podpowiem, że Igrzyska Olimpijskie w 2028 roku odbędą się w Los Angeles. W programie również rozmowa z autorem książki o Cinta Larga, rdzennej ludności Amazonii, która najdłużej na świecie opierała się kontaktowi z człowiekiem z Zachodu. Czy członkowie tej społeczności żałują dziś otwarcia na zdobycze cywilizacji białych ludzi? A także: kiedy bezprawie staje się prawem. Rozkład jazdy: (03:05) Dominik Héjj: Tisza zmienia Węgry (25:59) Mateusz Mazzini: Gibraltar połączony z Andaluzją (49:36) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Jak się pozbyć prezydenta (55:05) Zapraszamy na Makbeta (56:35) Podziękowania (1:03:23) Marcin Żyła: Bali bez wody (1:20:14) Michał Banasiak: Koniec bojkotu Rosji w sporcie? (1:44:59) Alex Cuadros: Cinta Larga po kontakcie z białym człowiekiem (2:07:22) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Kolejna wakacyjna środa i kolejny odcinek naszego Raportowego sezonu nieogórkowego, czyli serii programów letnich, w których dajemy poszaleć wyobraźni na słońcu. Dziś porozmawiamy o pomocy humanitarnej. Skąd w ogóle wziął się pomysł, by pomagać ludziom w zorganizowany sposób? Jak pomoc została uprzemysłowiona i uromantyczniona? Co było wcześniej? Kto pracuje w organizacjach pomocowych i dlaczego? Jak zmieniało się podejście do pomocy humanitarnej i rozwojowej, a zwłaszcza do odbiorców pomocy? Zastanowimy się, jak nie zawłaszczać wizerunku osoby korzystającej z pomocy. Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, kto i dlaczego takiego zawłaszczenia dokonuje. Goście: Małgorzata Wosińska, Maciej Bagiński --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]